قوانین مهم سرمایه‌گذاری در ترکیه برای خارجی‌ها مجموعه‌ای از قانون سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، قانون تجارت، قوانین مالیاتی، قانون نیروی کار بین‌المللی و قواعد خرید ملک است. این صفحه برای سرمایه‌گذاران و کارآفرینان ایرانی است که می‌خواهند پیش از انتقال سرمایه، چارچوب حقوقی، مالیاتی و اقامتی سرمایه‌گذاری در ترکیه را بدانند. ادعاهای رایجی مثل «زمین رایگان در مناطق آزاد»، «اقامت دائم با سرمایه‌گذاری» یا «نبود محدودیت برای خرید ملک خارجی‌ها» نادرست‌اند و در ادامه قاعده درست هر کدام را توضیح داده‌ایم.
پاسخ کوتاه
سرمایه‌گذاری خارجی در ترکیه تابع قانون مستقیم سرمایه‌گذاری خارجی (شماره ۴۸۷۵) است که به سرمایه‌گذار خارجی رفتار برابر با سرمایه‌گذار ترک، آزادی انتقال سود و سرمایه و حمایت در برابر مصادره بدون جبران را تضمین می‌کند. در عمل، اکثر سرمایه‌گذاران از طریق ثبت شرکت (Ltd یا A.Ş.)، خرید ملک یا سرمایه‌گذاری مالی وارد می‌شوند و هر مسیر قواعد مالیاتی و اقامتی خود را دارد.
- حداقل سرمایه شرکت: ۵۰ هزار لیر برای Ltd. Şti. و ۲۵۰ هزار لیر برای A.Ş. (از ۲۰۲۴)؛ مهلت شرکت‌های قدیمی برای افزایش سرمایه تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۷ تمدید شده است.
- نرخ عمومی مالیات شرکت ۲۵٪، مالیات بر ارزش افزوده عمومی ۲۰٪ و مالیات تکلیفی سود سهام ۱۵٪ است.
- شهروندی از طریق سرمایه‌گذاری: ملک ۴۰۰ هزار دلار، یا سرمایه ثابت ۵۰۰ هزار دلار، یا ایجاد ۵۰ شغل (با تأیید وزارت مربوط).
✔ آخرین بررسی: ۶ آبان ۱۴۰۵ (۲۸ اکتبر ۲۰۲۶) · تهیه و بازبینی: تیم کارشناسی ثبت شرکت و امور مالیاتی تراست گلوبال · بر پایه منابع رسمی دولت ترکیه (فهرست منابع در انتهای صفحه)
قانون ۴۸۷۵ چه حقوقی به سرمایه‌گذار خارجی می‌دهد؟
قانون مستقیم سرمایه‌گذاری خارجی (Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu، شماره ۴۸۷۵، مصوب ۲۰۰۳) اصول زیر را تعیین می‌کند:
- آزادی سرمایه‌گذاری و رفتار برابر: سرمایه‌گذار خارجی مانند سرمایه‌گذار ترک می‌تواند شرکت ثبت کند یا در شرکت موجود سهم بخرد؛ شریک ترک الزامی نیست.
- حمایت در برابر مصادره: مصادره یا ملی کردن فقط برای منافع عمومی و با جبران خسارت مجاز است.
- آزادی انتقال: سود، سود سهام، وجوه حاصل از فروش یا انحلال و پرداخت‌های قراردادی از طریق بانک‌ها قابل انتقال است.
- حل اختلاف: علاوه بر دادگاه‌های ترکیه، امکان داوری داخلی یا بین‌المللی در شرایط قانونی.
- دفتر رابط: شرکت‌های خارجی می‌توانند با مجوز، دفتر رابط (İrtibat Bürosu) یا شعبه ثبت کنند.
- اشتغال کارکنان خارجی: با اجازه کار، طبق قانون ۶۷۳۵ و معیارهای وزارت کار.
میان ایران و ترکیه نیز موافقت‌نامه تشویق و حمایت متقابل از سرمایه‌گذاری و موافقت‌نامه اجتناب از اخذ مالیات مضاعف وجود دارد که در موارد مشخص می‌تواند به سرمایه‌گذار کمک کند؛ اثر عملی آن را در پرونده خود با مشاور مالیاتی بررسی کنید.
مسیرهای اصلی سرمایه‌گذاری خارجی در ترکیه کدام‌اند؟
| مسیر | حداقل یا شرط اصلی | پیامد اقامتی |
|---|---|---|
| ثبت شرکت با مسئولیت محدود (Ltd. Şti.) | حداقل سرمایه ۵۰ هزار لیر؛ یک شریک کافی است | اقامت یا اجازه کار جداگانه لازم است؛ اجازه کار شریک به معیارهای وزارت کار وابسته است |
| شرکت سهامی (A.Ş.) | حداقل سرمایه ۲۵۰ هزار لیر | مانند بالا |
| شعبه یا دفتر رابط شرکت خارجی | ثبت شعبه یا مجوز دفتر رابط | اجازه کار برای مدیران خارجی |
| خرید ملک | بدون حداقل برای مالکیت؛ ۲۰۰ هزار دلار برای اقامت در شهرهای بزرگ | اقامت کوتاه‌مدت ملکی یا شهروندی با ۴۰۰ هزار دلار |
| سرمایه ثابت یا اشتغال‌زایی | ۵۰۰ هزار دلار سرمایه ثابت یا ۵۰ شغل | مسیر شهروندی |
| سرمایه‌گذاری مالی (سپرده، اوراق، صندوق) | بر اساس ابزار؛ مسیرهای شهروندی با مبالغ بالا و نگهداری سه‌ساله | شهروندی در صورت احراز شرایط خاص |
جزئیات حداقل سرمایه هر مسیر را در حداقل سرمایه لازم برای سرمایه‌گذاری در ترکیه و مسیرهای شهروندی را در شهروندی ترکیه با سرمایه‌گذاری آورده‌ایم.
قوانین مالیاتی مهم برای سرمایه‌گذاران خارجی در ترکیه
| مالیات | نرخ یا قاعده (۲۰۲۶) |
|---|---|
| مالیات شرکت (Kurumlar Vergisi) | ۲۵٪ نرخ عمومی؛ نرخ بالاتر برای بانک‌ها و برخی مؤسسات مالی و کاهش نرخ برای صادرات و تولید در شرایط قانونی؛ حداقل مالیات شرکت ۱۰٪ از ۲۰۲۵ |
| مالیات بر ارزش افزوده (KDV) | ۲۰٪ عمومی؛ نرخ‌های کاهش‌یافته ۱٪ و ۱۰٪ برای برخی کالاها و خدمات |
| مالیات تکلیفی سود سهام | ۱۵٪ هنگام توزیع سود به اشخاص حقیقی و غیرمقیم‌ها (با امکان اثر معاهده) |
| مالیات حقوق کارکنان | پلکانی ۱۵ تا ۴۰ درصد به‌علاوه سهم بیمه |
| مالیات تمبر و عوارض | برای قراردادها و برخی اسناد |
مالیات شرکت‌ها و تقویم مالیاتی را در مالیات شرکت‌ها در ترکیه و خدمات حسابداری را در حسابداری و مالیات در ترکیه ببینید.
مشوق‌های سرمایه‌گذاری در ترکیه چگونه کار می‌کنند؟
مشوق‌ها خودکار نیستند. نظام اصلی مشوق‌ها بر پایه «گواهی مشوق سرمایه‌گذاری» (Yatırım Teşvik Belgesi) است که وزارت صنعت و فناوری برای پروژه‌های واجد شرایط صادر می‌کند و آخرین تصمیم جامع آن در سال ۲۰۲۵ منتشر شده است. ابزارهای رایج شامل معافیت گمرکی و KDV برای ماشین‌آلات، کاهش نرخ مالیات شرکت، پشتیبانی سهم کارفرمای بیمه و در برخی موارد تخصیص زمین است؛ اما تخصیص «زمین رایگان» یک قاعده عمومی نیست و به پروژه، منطقه و تصمیم مقامات بستگی دارد. علاوه بر این، مناطق آزاد (Serbest Bölge)، مناطق صنعتی سازمان‌یافته (OSB) و تکنوپارک‌ها مزایای خاص خود را دارند؛ شرکت در مناطق آزاد ترکیه.
کدام فعالیت‌ها برای سرمایه‌گذار خارجی محدودیت یا مجوز خاص دارند؟
اصل در ترکیه آزادی سرمایه‌گذاری است، اما برخی بخش‌ها قوانین خاص، سقف مالکیت یا مجوز جداگانه دارند. پیش از برنامه‌ریزی، این موارد را بررسی کنید:
- بانکداری، بیمه و خدمات پرداخت: مجوز BDDK یا بانک مرکزی و الزامات سرمایه بالا.
- رسانه و پخش رادیو و تلویزیون: سقف سهام خارجی و مجوز RTÜK.
- حمل‌ونقل هوایی و دریایی و کابوتاژ: محدودیت‌های مالکیت و پرچم.
- دارو، تجهیزات پزشکی و مواد غذایی: مجوزهای وزارت بهداشت یا کشاورزی.
- گردشگری و آژانس مسافرتی: مجوز وزارت فرهنگ و گردشگری و عضویت TÜRSAB.
- معدن و انرژی: مجوزهای MAPEG و EPDK.
- املاک در مناطق نظامی و امنیتی: ممنوعیت یا نیاز به استعلام، حتی برای شرکت‌های ترک با سرمایه خارجی.
علاوه بر این، شرکت‌های دارای شریک ایرانی باید در قراردادها، بانک و تجارت خارجی به مقررات تحریم‌ها و انطباق توجه ویژه داشته باشند؛ این موضوع به قانون ترکیه برنمی‌گردد اما در عمل روی بانک، تأمین‌کنندگان و مشتریان اثر مستقیم دارد.
مراحل سرمایه‌گذاری و ثبت شرکت در ترکیه
- تعیین هدف و ساختار: Ltd، A.Ş.، شعبه، یا خرید ملک؛ با توجه به فعالیت، شرکا و برنامه اقامت.
- بررسی مجوزهای فعالیت (برخی بخش‌ها مانند مالی، دارویی، گردشگری و حمل‌ونقل مجوز خاص دارند).
- کد مالیاتی شرکا و ترجمه و تأیید مدارک (ایران عضو کنوانسیون آپوستیل نیست؛ زنجیره تأیید کنسولی لازم است).
- تنظیم اساسنامه و ثبت در MERSIS و دفتر ثبت تجارت.
- واریز سرمایه طبق قواعد (برای Ltd پرداخت ظرف ۲۴ ماه؛ برای A.Ş. حداقل ۲۵٪ پیش از ثبت) و سهم ۰٫۰۴٪ سازمان رقابت.
- ثبت مالیاتی، دفاتر قانونی و حسابدار رسمی.
- افتتاح حساب بانکی شرکت (بانک‌ها بررسی انطباق دقیقی برای شرکای ایرانی انجام می‌دهند).
- اطلاع‌رسانی سرمایه خارجی به وزارت صنعت و فناوری طبق مقررات قانون ۴۸۷۵.
- اجازه کار و اقامت برای شرکا و کارکنان خارجی (دریافت اجازه کار ترکیه).
کدام ساختار سرمایه‌گذاری در ترکیه برای شما مناسب است؟
این سه خط را کامل کنید تا کارشناس تراست گلوبال در واتساپ پاسخ دهد. در پیام اول، مدرک یا اطلاعات حساس نفرستید.
اشتباهات رایج سرمایه‌گذاران ایرانی در ترکیه
- ثبت شرکت با تصور اینکه خودبه‌خود اقامت یا اجازه کار می‌دهد.
- استفاده از شریک یا مدیر صوری ترک برای «ساده‌تر شدن» کار؛ ریسک حقوقی و مالی بالا و غیرضروری، چون مالکیت ۱۰۰٪ خارجی مجاز است.
- انتقال سرمایه از مسیرهای غیرقابل مستندسازی که بعداً بانک یا اداره مالیات نمی‌پذیرد.
- بی‌توجهی به تعهدات ماهانه مالیاتی و بیمه‌ای پس از ثبت.
- اعتماد به وعده «سود ماهانه ثابت» در مشارکت‌های پروژه‌ای بدون قرارداد و بررسی حقوقی.
- نادیده گرفتن محدودیت‌های خرید ملک خارجی‌ها (۳۰ هکتار، ۱۰٪ ناحیه، مناطق نظامی).
تراست گلوبال در سرمایه‌گذاری و ثبت شرکت در ترکیه چه کمکی می‌کند؟
- جلسه بررسی ساختار: انتخاب نوع شرکت یا مسیر سرمایه‌گذاری متناسب با هدف شما.
- ثبت شرکت از تهیه مدارک و اساسنامه تا ثبت در MERSIS؛ ثبت شرکت در ترکیه.
- حسابداری و انطباق مالیاتی پس از ثبت.
- اجازه کار و اقامت شرکا و کارکنان.
- راهنمایی مسیر قانونی انتقال سرمایه و افتتاح حساب شرکت؛ و برای سرمایه‌گذاری ملکی، خرید ملک در ترکیه.
سؤالات متداول درباره قوانین سرمایه‌گذاری در ترکیه
آیا برای سرمایه‌گذاری در ترکیه شریک ترک لازم است؟
خیر. طبق قانون ۴۸۷۵، خارجی‌ها می‌توانند ۱۰۰٪ سهام شرکت را داشته باشند و یک شریک برای Ltd کافی است.
آیا سرمایه‌گذاری در ترکیه اقامت دائم می‌دهد؟
اقامت «دائم» به معنای ایرانی آن وجود ندارد. سرمایه‌گذاری می‌تواند به اقامت کوتاه‌مدت، اجازه کار یا در مبالغ مشخص به شهروندی منجر شود؛ اقامت طولانی‌مدت معمولاً پس از ۸ سال اقامت قانونی ممکن است.
حداقل سرمایه برای ثبت شرکت در ترکیه چقدر است؟
۵۰ هزار لیر برای Ltd و ۲۵۰ هزار لیر برای A.Ş.؛ برای گرفتن اجازه کار شریک خارجی، معیارهای بالاتری مثل ۵۰۰ هزار لیر سرمایه پرداخت‌شده مطرح است.
آیا سود شرکت را می‌توان به خارج از ترکیه منتقل کرد؟
بله، پس از پرداخت مالیات‌ها و کسر مالیات تکلیفی سود سهام، از طریق بانک قابل انتقال است؛ برای ایرانیان، محدودیت‌های بانکی ناشی از تحریم‌ها چالش عملی اصلی است.
آیا شرکت‌های قدیمی باید سرمایه خود را افزایش دهند؟
بله، شرکت‌هایی که سرمایه آن‌ها کمتر از حداقل جدید است باید آن را افزایش دهند؛ مهلت این کار طبق اطلاعیه ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ روزنامه رسمی تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۷ تمدید شده است.
منابع رسمی و مراجع (بررسی‌شده در آبان ۱۴۰۵)
- قانون مستقیم سرمایه‌گذاری خارجی (شماره ۴۸۷۵) – رفتار برابر، آزادی انتقال، حمایت در برابر مصادره، داوری
- دفتر سرمایه‌گذاری ریاست‌جمهوری ترکیه – راهنمای ثبت شرکت و مشوق‌های سرمایه‌گذاری
- وزارت تجارت ترکیه – ثبت شرکت، حداقل سرمایه و اطلاعیه تمدید مهلت افزایش سرمایه
- اداره درآمد ترکیه (GİB) – نرخ مالیات شرکت، KDV و مالیات تکلیفی سود سهام
- وزارت کار ترکیه – معیارهای اجازه کار شرکا و کارکنان خارجی
- اداره ثبت احوال و تابعیت ترکیه – شرایط شهروندی از طریق سرمایه‌گذاری
این صفحه برای آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی یا مالی متناسب با پرونده شما نیست. قوانین، تعرفه‌ها و رویه ادارات ترکیه ممکن است تغییر کنند؛ پیش از هر اقدام، وضعیت خود را با منبع رسمی یا کارشناس بررسی کنید.
سرمایه‌گذاری در ترکیه را با ساختار درست شروع کنید
کارشناسان تراست گلوبال ثبت شرکت، حسابداری، اجازه کار و مسیر اقامت سرمایه‌گذاران را از ابتدا هماهنگ می‌کنند.