صادرات از ترکیه یعنی فروش کالا از خاک ترکیه به خریدار خارجی، با اظهارنامه گمرکی به نام یک صادرکننده ثبت‌شده در ترکیه. این صفحه برای تاجران ایرانی است که شرکت ترکیه‌ای دارند یا می‌خواهند داشته باشند و قصد دارند کالای ترک را به ایران، عراق، آسیای میانه یا هر بازار دیگری صادر کنند.
پاسخ کوتاه
برای صادرات از ترکیه به یک کسب‌وکار ثبت‌شده با شماره مالیاتی و عضویت در یکی از اتحادیه‌های صادرکنندگان (İhracatçı Birlikleri) نیاز دارید. کالا با کد GTİP طبقه‌بندی می‌شود، اظهارنامه صادراتی معمولاً توسط کارگزار گمرکی در سامانه وزارت تجارت ثبت می‌شود و صادرات کالا از KDV معاف است. کالاهای ممنوع یا نیازمند مجوز قبلی فهرست رسمی دارند.
- مرجع اصلی: وزارت تجارت ترکیه (Ticaret Bakanlığı) و گمرکات آن.
- عضویت در اتحادیه صادرکنندگان برای ثبت صادرات الزامی است.
- صادرات کالا طبق ماده ۱۱ قانون KDV معاف است و KDV خرید قابل استرداد است.
- درآمد ارزی صادرات طبق مقررات ارزی ترکیه باید در مهلت معین به کشور بازگردد.
✔ آخرین بررسی: ۶ آبان ۱۴۰۵ (۲۸ اکتبر ۲۰۲۶) · تهیه و بازبینی: تیم کارشناسی بازرگانی تراست گلوبال · بر پایه منابع رسمی دولت ترکیه (فهرست منابع در انتهای صفحه)
چه کسی می‌تواند از ترکیه صادرات انجام دهد؟
صادرکننده باید در ترکیه شخص حقیقی یا حقوقی دارای ثبت تجاری و شماره مالیاتی باشد و در اتحادیه صادرکنندگان مرتبط با کالای خود عضو شود. برای تبعه ایرانی، رایج‌ترین راه، شرکت با مسئولیت محدود است.
| مدل | مناسب برای | محدودیت |
|---|---|---|
| شرکت شما در ترکیه صادرکننده باشد | صادرات منظم، کنترل قیمت و اسناد، فروش به چند کشور | هزینه نگهداری شرکت، حسابداری و حساب بانکی |
| خرید از تولیدکننده ترک که خودش صادر می‌کند | خرید موردی یا حجم کم | کنترل کمتر بر اسناد و قیمت نهایی |
| صادرات از طریق شرکت بازرگانی واسط | کالاهای متنوع از چند تأمین‌کننده | کارمزد واسط و وابستگی به او |
اگر هنوز شرکت ندارید، مراحل و هزینه‌ها را در راهنمای ثبت شرکت در ترکیه ببینید. نقشه کلی تجارت با ترکیه را هم در راهنمای واردات و صادرات از ترکیه آورده‌ایم.
کدام کالاها برای صادرات محدودیت یا مجوز قبلی دارند؟
بیشتر کالاها آزادانه صادر می‌شوند، اما وزارت تجارت فهرست کالاهای «ممنوع‌الصدور و نیازمند مجوز قبلی» (İhracı Yasak ve Ön İzne Bağlı Mallar) را منتشر می‌کند و برخی گروه‌ها کنترل جداگانه دارند.
- کالاهای نیازمند مجوز قبلی: مجوز از نهاد مربوط (مثلاً وزارت کشاورزی برای برخی محصولات کشاورزی و دامی) پیش از اظهارنامه.
- کالاهای دوکاربردی و حساس: مشمول کنترل‌های صادراتی ویژه.
- مواد غذایی و کشاورزی: گواهی بهداشتی یا گیاهی بسته به کشور مقصد.
- مقصد ایران: علاوه بر مقررات ترکیه، محدودیت‌های تحریمی بین‌المللی می‌تواند بر کالا، طرف معامله و به‌ویژه پرداخت اثر بگذارد.
تشخیص دقیق با کد GTİP کالا انجام می‌شود؛ پیش از قرارداد، کد را با کارگزار گمرکی قطعی کنید.
مراحل صادرات از ترکیه چیست؟
صادرات از چند گام پشت‌سرهم تشکیل می‌شود که از قرارداد شروع و با بازگشت ارز صادراتی و استرداد KDV تمام می‌شود.
پیش از اقدام، نگاهی به شرکت واردات و صادرات در ترکیه هم بیندازید.
- آماده‌سازی صادرکننده: شرکت ثبت‌شده، شماره مالیاتی، امضای الکترونیک و عضویت در اتحادیه صادرکنندگان.
- تعیین کد GTİP و بررسی ممنوعیت، مجوز قبلی و مدارک مورد نیاز کشور مقصد.
- قرارداد یا پیش‌فاکتور با اینکوترمز (مثلاً EXW، FCA، FOB، CIF، DAP) و روش پرداخت روشن.
- تولید یا خرید کالا و بسته‌بندی مطابق قرارداد و برچسب‌گذاری مقصد.
- صدور فاکتور صادراتی (برای مشمولان، به‌صورت الکترونیک) و پکینگ لیست.
- ثبت اظهارنامه صادراتی توسط کارگزار گمرکی در سامانه گمرکی وزارت تجارت؛ احتمال کنترل اسنادی یا فیزیکی.
- تهیه گواهی مبدأ: گواهی عمومی از اتاق بازرگانی، EUR.1 برای کشورهای دارای توافق تجارت آزاد، A.TR برای کالاهای صنعتی به اتحادیه اروپا، یا گواهی ویژه توافق ترجیحی با ایران.
- خروج کالا از گمرک خروجی و صدور سند حمل (CMR، B/L یا AWB).
- دریافت و بازگشت ارز صادراتی از طریق بانک در مهلت مقرر.
- درخواست استرداد KDV خریدهای مربوط به صادرات از طریق حسابدار رسمی.
صادرات شما از ترکیه از کجا شروع شود؟
این سه خط را کامل کنید تا کارشناس بازرگانی تراست گلوبال در واتساپ پاسخ دهد. در پیام اول اسناد مالی ارسال نکنید.
چه اسنادی برای صادرات از ترکیه لازم است؟
اسناد صادراتی باید از نظر شرح کالا، تعداد، وزن، ارزش و طرفین کاملاً یکسان باشند؛ کوچک‌ترین مغایرت باعث اصلاح اظهارنامه یا توقف در گمرک خروجی یا مقصد می‌شود.
| سند | صادرکننده سند | کاربرد |
|---|---|---|
| فاکتور صادراتی | صادرکننده | ارزش و شرح کالا؛ مبنای اظهارنامه و دریافت پول |
| پکینگ لیست | صادرکننده | تطبیق فیزیکی بار |
| اظهارنامه گمرکی صادرات | کارگزار گمرکی / گمرک | اثبات خروج کالا و مبنای معافیت KDV |
| گواهی مبدأ / EUR.1 / A.TR | اتاق بازرگانی یا گمرک | اعمال تعرفه ترجیحی یا الزامی مقصد |
| سند حمل (CMR، B/L، AWB) | متصدی حمل | اثبات حمل و تحویل؛ در اعتبار اسنادی کلیدی |
| گواهی بهداشتی، گیاهی یا انطباق | نهاد تخصصی مرتبط | بسته به کالا و مقصد |
| بیمه‌نامه حمل | بیمه‌گر | در اینکوترمزهایی مانند CIF الزامی |
هماهنگی حمل و انتخاب مسیر را در حمل و لجستیک بین‌المللی در ترکیه و تشریفات گمرکی را در ترخیص و امور گمرکی توضیح داده‌ایم.
هزینه، زمان و ریسک صادرات را چطور بسنجیم؟
بزرگ‌ترین ریسک‌های صادرات معمولاً در طبقه‌بندی کالا، مغایرت اسناد و دریافت پول است، نه در خود حمل.
- هزینه‌ها: حق عضویت اتحادیه، کارمزد کارگزار گمرکی، حمل و بیمه طبق اینکوترمز، گواهی‌ها و هزینه‌های بانکی؛ هر کدام را جداگانه استعلام کنید.
- زمان: به آماده بودن اسناد، نوع کنترل گمرکی و مسیر حمل بستگی دارد؛ کالاهای نیازمند مجوز قبلی زمان بیشتری می‌برند.
- دریافت پول: پرداخت پیش از ارسال، اعتبار اسنادی یا حواله پس از تحویل، هر کدام ریسک متفاوتی دارند. بانک‌های ترکیه برای پرداخت‌های مرتبط با ایران بررسی تکمیلی انجام می‌دهند و ممکن است حواله را نپذیرند.
- مشوق‌ها: اعتبارهای صادراتی بانک صادرات ترکیه (Türk Eximbank) و حمایت‌های دولتی وزارت تجارت برای برخی هزینه‌ها وجود دارد؛ شرایط هر برنامه جداگانه بررسی می‌شود.
برای دریافت درآمد ارزی، راهنمای دریافت پول از خارج در حساب بانکی ترکیه را ببینید.
اشتباهات رایج در صادرات از ترکیه
- اقدام بدون عضویت در اتحادیه صادرکنندگان: اظهارنامه صادراتی ثبت نمی‌شود.
- کد GTİP اشتباه: مجوز لازم دیده نمی‌شود یا گواهی مبدأ با کالا نمی‌خواند و کالا در مقصد گیر می‌کند.
- فاکتور با شرح کلی یا ارزش ناهماهنگ با قرارداد: اصلاح اظهارنامه، تأخیر و در اعتبار اسنادی، رد اسناد توسط بانک.
- نادیده گرفتن بازگشت ارز صادراتی: مغایرت با مقررات ارزی و مشکل در استرداد KDV.
- دریافت پول از مسیرهای غیررسمی: ارتباط پرداخت با صادرات قابل اثبات نیست و حساب شرکت در معرض محدودیت قرار می‌گیرد.
تراست گلوبال در این مسیر چه کمکی می‌کند؟
- گفت‌وگوی اولیه و شرح وضعیت: کالا، مقصد، حجم و وضعیت شرکت شما در ترکیه.
- بررسی مدارک و انتخاب مسیر: ثبت شرکت یا تکمیل عضویت‌ها، تعیین کد کالا با کارگزار مجاز و فهرست اسناد مقصد.
- شفاف‌سازی هزینه، زمان و ریسک قبل از شروع: هزینه‌ها و ریسک پرداخت؛ هزینه خدمات پس از بررسی اعلام می‌شود.
- اجرا و پیگیری تا نتیجه: هماهنگی کارگزار گمرکی، حمل، گواهی مبدأ و حسابداری صادرات.
آنچه باید آماده کنید: مشخصات فنی کالا، کشور مقصد، اطلاعات خریدار و روش پرداخت پیشنهادی.
سؤالات متداول درباره صادرات از ترکیه
آیا برای صادرات از ترکیه حتماً باید شرکت داشته باشم؟
صادرکننده باید در ترکیه ثبت تجاری و شماره مالیاتی داشته باشد و عضو اتحادیه صادرکنندگان شود. برای تبعه ایرانی، شرکت ثبت‌شده عملی‌ترین راه است؛ در غیر این صورت می‌توانید از تولیدکننده یا شرکت بازرگانی ترک بخواهید صادرکننده باشد.
تفاوت EUR.1 و A.TR چیست؟
A.TR سند حرکت کالاهای صنعتی در چارچوب اتحادیه گمرکی ترکیه و اتحادیه اروپاست. EUR.1 گواهی مبدأ ترجیحی برای کشورهایی است که با ترکیه توافق تجارت آزاد دارند. برای ایران، گواهی مبدأ مخصوص توافق ترجیحی دو کشور استفاده می‌شود.
آیا صادرات از ترکیه KDV دارد؟
خیر، صادرات کالا طبق ماده ۱۱ قانون KDV معاف است و صادرکننده می‌تواند KDV پرداخت‌شده بابت خرید کالا یا خدمات مرتبط را با شرایط قانونی مسترد کند.
صادرات به ایران از کدام مرزها انجام می‌شود؟
حمل جاده‌ای معمولاً از گمرکات مرزی گوربولاک (Gürbulak)، کاپی‌کوی (Kapıköy) و اسن‌دره (Esendere) انجام می‌شود. انتخاب مرز به مبدأ و مقصد کالا و برنامه متصدی حمل بستگی دارد.
خرید از ترکیه و ارسال به ایران هم صادرات محسوب می‌شود؟
بله، از دید ترکیه صادرات است و فروشنده یا شرکت شما صادرکننده می‌شود. جزئیات خرید شخصی و تجاری را در خرید از ترکیه و ارسال به ایران ببینید.
منابع رسمی و مراجع (بررسی‌شده در آبان ۱۴۰۵)
- وزارت تجارت ترکیه (Ticaret Bakanlığı) – رژیم صادرات، فهرست کالاهای ممنوع و نیازمند مجوز، گمرکات
- مجمع صادرکنندگان ترکیه (TİM) – اتحادیه‌های صادرکنندگان و عضویت
- اداره درآمد ترکیه (GİB) – معافیت و استرداد KDV صادرات
- اتحادیه اتاق‌ها و بورس‌های ترکیه (TOBB) – گواهی مبدأ
- بانک صادرات ترکیه (Türk Eximbank) – اعتبارهای صادراتی
این صفحه برای آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی یا مالی متناسب با پرونده شما نیست. قوانین، تعرفه‌ها و رویه ادارات ترکیه ممکن است تغییر کنند؛ پیش از هر اقدام، وضعیت خود را با منبع رسمی یا کارشناس بررسی کنید.
اولین محموله صادراتی‌تان را بی‌نقص ارسال کنید
کالا و مقصد را بفرستید؛ کارشناس ساختار صادرکننده، اسناد لازم و مسیر دریافت پول را با شما مرور می‌کند.