شرکت مناطق آزاد ترکیه به شرکتی گفته می‌شود که با مجوز فعالیت وزارت تجارت در یکی از مناطق آزاد (Serbest Bölge) کار می‌کند؛ مناطقی که طبق قانون مناطق آزاد (شماره ۳۲۱۸) از نظر گمرکی خارج از قلمرو گمرکی ترکیه حساب می‌شوند. مزیت‌های مالیاتی این مناطق در سال‌های اخیر محدودتر شده و از ۱ ژانویه ۲۰۲۵ تمرکز آن روی تولید برای صادرات است. این صفحه برای ایرانیانی است که می‌خواهند بدانند منطقه آزاد واقعاً برای تجارت، تولید یا ترانزیت آن‌ها مزیت دارد یا نه.
پاسخ کوتاه
برای فعالیت در منطقه آزاد ترکیه باید از وزارت تجارت مجوز فعالیت (Faaliyet Ruhsatı) بگیرید و معمولاً یک شرکت ثبت‌شده در ترکیه داشته باشید. از ۱ ژانویه ۲۰۲۵ معافیت مالیات بر درآمد شرکت فقط برای سود حاصل از فروش کالای تولیدشده در منطقه به خارج از کشور است و فروش داخلی مشمول نیست. منطقه آزاد اقامت یا معافیت از اجازه کار نمی‌دهد.
- طبق گزارش‌های رسمی، ۱۹ منطقه آزاد در ترکیه فعال است؛ صادرات آن‌ها در ۲۰۲۵ از ۱۲٫۴ میلیارد دلار گذشت
- تولیدکنندگانی که دست‌کم ۸۵٪ ارزش FOB محصول را صادر کنند، از مزیت مالیات حقوق کارکنان بهره می‌برند
- اسناد و معاملات مربوط به فعالیت در منطقه از مالیات تمبر و عوارض معاف است
- کالایی که از منطقه آزاد وارد بازار ترکیه شود، واردات محسوب و مشمول حقوق گمرکی است
✔ آخرین بررسی: ۶ آبان ۱۴۰۵ (۲۸ اکتبر ۲۰۲۶) · تهیه و بازبینی: تیم کارشناسی امور شرکتی و بازرگانی تراست گلوبال · بر پایه منابع رسمی دولت ترکیه (فهرست منابع در انتهای صفحه)
منطقه آزاد ترکیه چیست و چه کسی می‌تواند در آن فعالیت کند؟
مناطق آزاد ترکیه از ۱۹۸۷ با هدف تشویق سرمایه‌گذاری و تولید صادرات‌محور، زیر نظر وزارت تجارت ایجاد شده‌اند. اشخاص ترک و خارجی می‌توانند با گرفتن مجوز فعالیت از وزارت تجارت، در قالب تولید، تجارت، انبارداری، خدمات یا ساخت‌وساز در منطقه فعالیت کنند.
- چارچوب قانونی: قانون مناطق آزاد شماره ۳۲۱۸ و آیین‌نامه‌های آن؛ اداره هر منطقه با مدیریت منطقه آزاد (Serbest Bölge Müdürlüğü) وابسته به وزارت تجارت است.
- تعداد: بر اساس اطلاعات وزارت تجارت که در گزارش‌های خبری اوایل ۲۰۲۶ منتشر شد، ۱۹ منطقه آزاد فعال است؛ از جمله مناطق آزاد مرسین، اژه (ازمیر)، فرودگاه آتاتورک استانبول، آنتالیا، کوجائلی و بورسا.
- ساختار شرکت: فعالیت معمولاً از طریق شرکت ثبت‌شده در ترکیه (لیمیتد یا سهامی) یا شعبه شرکت خارجی انجام می‌شود؛ مراحل ثبت در راهنمای ثبت شرکت در ترکیه آمده است.
- شریک محلی: الزامی نیست؛ مالکیت صددرصدی خارجی طبق قانون ۴۸۷۵ مجاز است.
شرکت‌های منطقه آزاد چه معافیت‌هایی دارند؟
طبق ماده موقت ۳ قانون مناطق آزاد، پس از اصلاحیه قانون ۷۵۲۴، از ۱ ژانویه ۲۰۲۵ معافیت مالیات بر درآمد شرکت فقط برای سود حاصل از فروش کالای تولیدشده در منطقه به خارج است. شرکت‌های بازرگانی و خدماتی (به جز چند خدمت مشخص روی کالای خارجی) معافیت مالیات بر درآمد ندارند.
| مزیت | شرط | وضعیت ۲۰۲۶ |
|---|---|---|
| معافیت مالیات بر درآمد شرکت | کالای تولیدشده در منطقه و فروش به خارج | فروش داخلی از ۱ ژانویه ۲۰۲۵ مشمول معافیت نیست |
| معافیت خدمات مشخص (تعمیر، مونتاژ، بسته‌بندی، برچسب، آزمون، انبارداری و…) | کالا بدون ورود به ترکیه به خارج ارسال شود | برقرار طبق اصلاحیه ۷۵۲۴ |
| مزیت مالیات حقوق کارکنان | صادرات دست‌کم ۸۵٪ ارزش FOB محصولات تولیدی | برقرار |
| معافیت مالیات تمبر و عوارض | اسناد و معاملات مربوط به فعالیت در منطقه | برقرار |
| معافیت مالیات ساختمان | ساختمان‌های واقع در منطقه آزاد | برقرار |
| رژیم گمرکی | کالا تا زمانی که در منطقه است خارج از قلمرو گمرکی است | ورود به بازار ترکیه = واردات و پرداخت حقوق گمرکی |
این معافیت‌ها تا پایان سال مالیاتی که ترکیه عضو کامل اتحادیه اروپا شود، پیش‌بینی شده‌اند. برای جزئیات مالیاتی پرونده خود با حسابدار رسمی مشورت کنید؛ مبانی مالیات شرکت در حسابداری و مالیات شرکت در ترکیه آمده است.
منطقه آزاد بهتر است یا ثبت شرکت عادی؟
اگر تولید شما عمدتاً صادراتی است، منطقه آزاد مزیت مالیاتی و گمرکی واقعی دارد. اگر قصد فروش در بازار ترکیه یا تجارت ساده دارید، بعد از ۲۰۲۵ معمولاً شرکت عادی در شهر یا شرکت تولیدی در شهرک صنعتی منطقی‌تر است.
در همین زمینه، مطالعه چک‌لیست هزینه‌های ابتدایی ثبت شرکت به تصمیم دقیق‌تر کمک می‌کند.
| سناریو | منطقه آزاد | شرکت عادی |
|---|---|---|
| تولید برای صادرات | مناسب؛ معافیت مالیات بر درآمد و مزیت حقوق کارکنان (با شرط ۸۵٪) | ممکن؛ با گواهی تشویق سرمایه‌گذاری و بازپرداخت ارزش افزوده صادرات |
| فروش در بازار ترکیه | بدون معافیت درآمد؛ هر ورود کالا = واردات | مناسب‌تر |
| بازرگانی و انبارداری ترانزیتی | مزیت گمرکی برای نگهداری کالای خارجی؛ معافیت مالیات بر درآمد ندارد مگر خدمات مشخص | نیازمند رژیم‌های گمرکی مثل انبار گمرکی و ترانزیت |
| خدمات نرم‌افزاری و مشاوره | بدون معافیت ویژه پس از ۲۰۲۵ | معمولاً کافی؛ مشوق‌های صادرات خدمات در قوانین عمومی |
فعالیت شما در منطقه آزاد صرفه دارد؟
این سه خط را پر کنید تا کارشناس تراست گلوبال در واتساپ پاسخ دهد. اسناد تجاری را در پیام اول نفرستید.
مراحل گرفتن مجوز فعالیت در منطقه آزاد چیست؟
مسیر کلی: انتخاب منطقه و محل، ثبت شرکت، درخواست مجوز فعالیت از مدیریت منطقه آزاد وزارت تجارت، و سپس اجاره یا ساخت محل و شروع فعالیت. جزئیات مدارک را هر مدیریت منطقه اعلام می‌کند.
- تعیین نوع فعالیت و بازار هدف و بررسی اینکه با قواعد معافیت پس از ۲۰۲۵ هم‌خوان است.
- انتخاب منطقه: بر اساس بندر یا فرودگاه، زنجیره تأمین و فضای قابل اجاره؛ تماس با مدیریت منطقه یا شرکت بهره‌بردار آن.
- ثبت شرکت در ترکیه (یا شعبه شرکت خارجی): کد مالیاتی، اساسنامه در MERSİS، امضا و ثبت. برای ایرانیان، مراحل در ثبت شرکت لیمیتد برای ایرانیان.
- درخواست مجوز فعالیت (Faaliyet Ruhsatı) با طرح فعالیت به مدیریت منطقه آزاد وزارت تجارت.
- قرارداد اجاره یا حق ساخت با شرکت بهره‌بردار منطقه و پرداخت هزینه‌های مربوط طبق تعرفه منطقه.
- استخدام و اجازه کار: کارکنان و مدیران خارجی در منطقه آزاد هم اجازه کار وزارت کار (ÇSGB) لازم دارند؛ مسیر در اقامت ترکیه از طریق ثبت شرکت.
- عملیات گمرکی: ورود و خروج کالا با فرم‌های منطقه آزاد و همکاری با کارگزار گمرکی؛ ببینید ترخیص و امور گمرکی در ترکیه.
ریسک‌ها و اشتباهات رایج در منطقه آزاد
- اتکا به اطلاعات قبل از ۲۰۲۵: بسیاری از منابع هنوز «معافیت کامل مالیاتی» را تبلیغ می‌کنند؛ برای بازرگانی و فروش داخلی این دیگر درست نیست.
- فرض اقامت یا اجازه کار با مجوز منطقه: منطقه آزاد اقامت نمی‌دهد و کار خارجی‌ها بدون اجازه کار غیرقانونی است.
- نادیده گرفتن هزینه ورود به بازار ترکیه: کالای خارج‌شده به داخل، مشمول حقوق گمرکی و مالیات‌های وارداتی است.
- فرض گرفتن معافیت از ملاحظات تحریم: بانک‌ها و شرکای تجاری در منطقه آزاد هم همان سیاست‌های ریسک را درباره کالا و پرداخت‌های مرتبط با ایران اعمال می‌کنند.
- اجاره پیش از مجوز: بدون مجوز فعالیت، قرارداد اجاره در منطقه کاربردی ندارد.
تراست گلوبال در این مسیر چه کمکی می‌کند؟
ما ارزیابی اولیه، ثبت شرکت و هماهنگی درخواست مجوز را پیگیری می‌کنیم؛ نظر مالیاتی توسط حسابدار رسمی و امور گمرکی با کارگزار گمرکی مجاز انجام می‌شود.
- گفت‌وگوی اولیه و شرح وضعیت: فعالیت، بازار هدف و حجم تجارت.
- بررسی مدارک و انتخاب مسیر: منطقه آزاد یا شرکت عادی و انتخاب منطقه.
- شفاف‌سازی هزینه، زمان و ریسک قبل از شروع: معافیت‌های واقعی پس از ۲۰۲۵ و ریسک‌های بانکی.
- اجرا و پیگیری تا نتیجه: ثبت شرکت، درخواست مجوز فعالیت، اجازه کار و شروع عملیات.
برای شروع آماده کنید: شرح محصول یا خدمت، بازار فروش و برآورد حجم صادرات.
سؤالات متداول درباره شرکت مناطق آزاد ترکیه
چند منطقه آزاد در ترکیه وجود دارد؟
بر اساس اطلاعات وزارت تجارت که در گزارش‌های خبری اوایل ۲۰۲۶ منتشر شد، ۱۹ منطقه آزاد فعال است. فهرست و اطلاعات تماس مدیریت‌ها در وب‌سایت وزارت تجارت منتشر می‌شود.
آیا شرکت بازرگانی در منطقه آزاد معاف از مالیات است؟
خیر. پس از اصلاحیه قانون ۷۵۲۴، معافیت مالیات بر درآمد عمدتاً برای سود تولید صادراتی و چند خدمت مشخص روی کالای ارسالی به خارج است؛ سود بازرگانی مشمول مالیات عادی (۲۵٪) است.
آیا ایرانیان می‌توانند در منطقه آزاد ترکیه شرکت داشته باشند؟
بله؛ محدودیت ملیتی در قانون وجود ندارد. اما کالا، پرداخت و بانک باید با ملاحظات تحریمی و سیاست بانک‌ها سازگار باشد.
آیا مجوز منطقه آزاد اقامت ترکیه می‌دهد؟
خیر. اقامت و اجازه کار طبق قوانین ۶۴۵۸ و ۶۷۳۵ جداگانه بررسی می‌شود.
فروش کالا از منطقه آزاد به داخل ترکیه چگونه است؟
کالا با تشریفات واردات وارد قلمرو گمرکی ترکیه می‌شود و حقوق گمرکی و مالیات‌های مربوط پرداخت می‌شود؛ سود این فروش هم از ۲۰۲۵ معافیت مالیاتی ندارد.
منابع رسمی و مراجع (بررسی‌شده در آبان ۱۴۰۵)
- وزارت تجارت ترکیه – مناطق آزاد (Serbest Bölgeler) – هدف مناطق آزاد، مدیریت‌ها و ارجاع به قانون ۳۲۱۸
- قانون مناطق آزاد ۳۲۱۸ (Serbest Bölgeler Kanunu) – متن قانون و ماده موقت ۳
- EY Türkiye – Serbest Bölge Kazanç İstisnası (اکتبر ۲۰۲۵) – اصلاحیه ۷۵۲۴، شرط ۸۵٪ FOB، معافیت‌های تمبر و ساختمان
- گزارش خبری صادرات مناطق آزاد ۲۰۲۵ – ۱۹ منطقه فعال و صادرات ۱۲٫۴ میلیارد دلاری
- اداره کل نیروی کار بین‌المللی (ÇSGB – UİGM) – اجازه کار خارجی‌ها
این صفحه برای آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی یا مالی متناسب با پرونده شما نیست. قوانین، تعرفه‌ها و رویه ادارات ترکیه ممکن است تغییر کنند؛ پیش از هر اقدام، وضعیت خود را با منبع رسمی یا کارشناس بررسی کنید.
پیش از ورود به منطقه آزاد، مزیت واقعی را حساب کنید
فعالیت و بازار هدفتان را بگویید تا کارشناس، منطقه آزاد را با شرکت عادی از نظر مالیات، گمرک و مجوز مقایسه کند.