خرید و ارسال کالا از ترکیه زنجیره‌ای از چند تصمیم است: مدل خرید (شخصی، تجاری یا با شرکت در ترکیه)، یافتن و راستی‌آزمایی تأمین‌کننده، قرارداد و پرداخت، تشریفات صادراتی ترکیه، حمل و ترخیص در کشور مقصد. این راهنمای جامع برای تاجران و خریداران فارسی‌زبان است که از ترکیه برای ایران، عراق، قفقاز، آسیای مرکزی، خلیج فارس یا اروپا کالا تأمین می‌کنند و می‌خواهند کل مسیر را یک‌جا ببینند و بعد به راهنمای تخصصی هر بخش بروند.
پاسخ کوتاه
خرید و ارسال کالا از ترکیه با تعیین کد تعرفه و مقررات کشور مقصد شروع می‌شود، نه با قیمت. سپس تأمین‌کننده را راستی‌آزمایی کنید، اینکوترمز و پرداخت مرحله‌ای را در قرارداد بنویسید، صادرکننده (فروشنده یا شرکت شما در ترکیه) اظهارنامه صادراتی را در سامانه گمرکی ترکیه ثبت می‌کند و کالا با سند حمل مناسب به مقصد می‌رود و آنجا ترخیص می‌شود.
- صادرات از ترکیه زیر نظر وزارت تجارت (Ticaret Bakanlığı) است؛ هر کالا کد ۱۲ رقمی GTİP دارد.
- صادرکنندگان ترک باید عضو اتحادیه صادرکنندگان (زیر چتر TİM) باشند؛ گواهی مبدأ را اتاق‌های بازرگانی عضو TOBB صادر می‌کنند.
- برای ایران: واردات تجاری به کارت بازرگانی و ثبت سفارش نیاز دارد و برخی کالاها (مثل پوشاک آماده) ممنوع‌اند.
- پرداخت‌های مرتبط با ایران در بانک‌های ترکیه بررسی تکمیلی می‌شوند؛ هیچ مسیر پرداختی «تضمینی» نیست.
- هزینه و زمان حمل عدد ثابتی ندارد؛ فقط استعلام مکتوب و تفکیک‌شده قابل اتکاست.
✔ آخرین بررسی: ۶ آبان ۱۴۰۵ (۲۸ اکتبر ۲۰۲۶) · تهیه و بازبینی: تیم کارشناسی بازرگانی و لجستیک تراست گلوبال · بر پایه منابع رسمی دولت ترکیه (فهرست منابع در انتهای صفحه)
خرید و ارسال کالا از ترکیه از چه مراحلی تشکیل می‌شود؟
هر محموله، کوچک یا بزرگ، از هفت حلقه عبور می‌کند. بیشتر زیان‌ها از جایی شروع می‌شود که یکی از این حلقه‌ها نادیده گرفته شده است.
- تعریف کالا و کد تعرفه: مشخصات فنی، کد HS/GTİP و وضعیت کالا در مقررات کشور مقصد (آزاد، مشروط، ممنوع).
- انتخاب مدل خرید: شخصی، خرید تجاری از صادرکننده ترک، یا خرید داخلی و صادرات با شرکت خودتان در ترکیه.
- منبع‌یابی و راستی‌آزمایی تأمین‌کننده: ثبت تجاری، شماره مالیاتی، نمونه و بازدید.
- قرارداد، اینکوترمز و پرداخت: نقطه انتقال ریسک، کنترل کیفیت و پرداخت مرحله‌ای.
- تشریفات صادراتی ترکیه: فاکتور، اظهارنامه صادراتی، گواهی مبدأ و مجوزهای خاص.
- حمل و بیمه: جاده‌ای، ریلی، دریایی یا هوایی؛ سند حمل مناسب.
- ترخیص در مقصد و تحویل: اظهار کالا، پرداخت حقوق ورودی، دریافت مجوزها.
نقشه کلی تجارت با ترکیه (واردات، صادرات، ترانزیت) را در صفحه اصلی واردات و صادرات از ترکیه و نکات شروع کار را در شروع تجارت با ترکیه ببینید.
کدام مدل خرید از ترکیه برای شما مناسب است؟
مدل خرید تعیین می‌کند چه کسی صادرکننده است، فاکتور با یا بدون مالیات ترکیه صادر می‌شود و چه اسنادی در مقصد لازم است.
| مدل | صادرکننده در ترکیه | مناسب برای | نکته کلیدی |
|---|---|---|---|
| خرید شخصی (همراه مسافر یا کارگو) | — (کالا با KDV خریده می‌شود؛ Tax Free برای مسافر) | مصرف شخصی، تعداد محدود | کالای زیاد در مقصد تجاری تلقی می‌شود |
| خرید مستقیم از صادرکننده ترک | فروشنده (عضو اتحادیه صادرکنندگان) | واردکنندگان دارای مجوز در کشور مقصد | فاکتور صادراتی معمولاً بدون KDV؛ گواهی مبدأ از فروشنده |
| خرید داخلی و صادرات با شرکت خودتان در ترکیه | شرکت شما | تأمین از چند تولیدکننده، تجمیع، فروش به چند کشور | ثبت شرکت، حسابداری و عضویت در اتحادیه صادرکنندگان لازم است |
| ترانزیت کالای غیرترک از ترکیه | — (رژیم ترانزیت) | کالای مبدأ ثالث با مقصد کشور دیگر | کالا وارد بازار ترکیه نمی‌شود؛ ضمانت ترانزیت |
برای مدل سوم، مراحل و هزینه‌ها در ثبت شرکت در ترکیه و ثبت شرکت با مسئولیت محدود آمده است (حداقل سرمایه Ltd. Şti. از ۲۰۲۴: ۵۰٬۰۰۰ لیر). برای مدل چهارم، ترانزیت کالا از مسیر ترکیه را ببینید.
منبع‌یابی و راستی‌آزمایی تأمین‌کننده در ترکیه چگونه است؟
تأمین‌کننده را از نمایشگاه‌های تخصصی، فهرست اعضای اتحادیه‌های صادرکنندگان (TİM)، اتاق‌های بازرگانی (TOBB) و بازارهای عمده پیدا کنید و پیش از هر پرداخت، هویت حقوقی و توان تولید او را تأیید کنید.
- هویت حقوقی: عنوان رسمی در روزنامه ثبت تجاری (Ticaret Sicili Gazetesi) و شماره مالیاتی در GİB.
- توان تولید: بازدید حضوری یا تماس تصویری از خط تولید؛ مدارک کیفیت (مثلاً ISO یا CE برای بازار اروپا).
- نمونه: نمونه تأییدشده را پلمب و به قرارداد پیوست کنید تا معیار کیفیت تولید انبوه باشد.
- قطب‌های تولید: پوشاک و منسوجات در استانبول، بورسا و دنیزلی؛ مبلمان در اینه‌گل و قیصریه؛ مواد غذایی و فرش ماشینی در غازی‌عنتاب.
جزئیات کامل در خرید عمده از ترکیه آمده است.
قرارداد، اینکوترمز و پرداخت را چطور تنظیم کنیم؟
قرارداد مکتوب باید مشخصات فنی، نمونه مرجع، اینکوترمز ۲۰۲۰، زمان تحویل، کنترل کیفیت، جریمه تأخیر، مسیر پرداخت و روش حل اختلاف را روشن کند.
| اینکوترمز | تحویل و انتقال ریسک | چه کسی حمل اصلی را می‌پردازد |
|---|---|---|
| EXW | درب انبار فروشنده | خریدار (حتی تشریفات صادراتی) |
| FCA | تحویل به حمل‌کننده خریدار؛ فروشنده تشریفات صادراتی را انجام می‌دهد | خریدار |
| FOB | روی کشتی در بندر ترکیه (فقط دریایی) | خریدار |
| CIF / CIP | ریسک در مبدأ منتقل می‌شود؛ فروشنده کرایه و بیمه را می‌پردازد | فروشنده |
| DAP | در مقصد توافقی، آماده تخلیه | فروشنده |
پرداخت: برای سفارش اول، پیش‌پرداخت محدود و مانده پس از بازرسی یا ارائه اسناد حمل رایج‌ترین مدل است. برای طرف‌های مرتبط با ایران، بانک‌های ترکیه بررسی تکمیلی (منشأ وجه، ذی‌نفع نهایی، تطابق فاکتور با حواله) انجام می‌دهند و ممکن است تراکنش را نپذیرند؛ MASAK می‌تواند تراکنش مشکوک را تا ۷ روز کاری متوقف کند. مسیرهای قانونی انتقال وجه را در انتقال پول از ایران به ترکیه ببینید. برای تنظیم قرارداد، تنظیم قرارداد در ترکیه کمک می‌کند.
محموله شما از ترکیه به کدام مقصد و با کدام مدل می‌رود؟
سه خط زیر را کامل کنید تا کارشناس بازرگانی تراست گلوبال در واتساپ پاسخ دهد. اسناد مالی را در پیام اول نفرستید.
تشریفات صادراتی و اسناد لازم در ترکیه چیست؟
صادرکننده (فروشنده ترک یا شرکت شما) اظهارنامه صادراتی را در سامانه گمرکی BİLGE، معمولاً از طریق کارگزار گمرکی دارای مجوز (gümrük müşaviri)، ثبت می‌کند. برای بسته‌های کوچک تجارت الکترونیک، رویه ساده‌شده «اظهارنامه الکترونیک تجارت» (ETGB، معروف به mikro ihracat) تا سقف وزن و ارزش تعیین‌شده وزارت تجارت وجود دارد؛ سقف روز را از کارگزار بپرسید.
| سند | صادرکننده | کاربرد |
|---|---|---|
| فاکتور تجاری | فروشنده | ارزش گمرکی؛ در صادرات واقعی معمولاً بدون KDV |
| پکینگ لیست | فروشنده | تطبیق وزن و تعداد |
| اظهارنامه صادراتی / ETGB | صادرکننده یا کارگزار | خروج قانونی کالا از ترکیه |
| گواهی مبدأ عمومی | اتاق بازرگانی (TOBB) | اثبات مبدأ ترک |
| EUR.1 / A.TR / گواهی توافق ترجیحی | گمرک یا اتاق بازرگانی | تعرفه ترجیحی در کشورهای دارای توافق؛ A.TR برای کالاهای صنعتی در اتحادیه گمرکی با اتحادیه اروپا؛ برای ایران گواهی توافق ترجیحی (اجرا از ۲۰۱۵) برای کالاهای فهرست |
| گواهی بهداشتی / فنی | وزارت کشاورزی و جنگلداری / نهاد مربوط | مواد غذایی، دام و گیاه، کالاهای مشمول استاندارد |
کالاهای دوکاربردی و اقلام مشمول تحریم‌های بین‌المللی ممکن است برای برخی مقصدها مجوز خاص لازم داشته باشند یا ممنوع باشند. تشریفات گمرکی را در ترخیص و امور گمرکی در ترکیه و الزامات صادرکننده را در صادرات از ترکیه ببینید.
کالا را از ترکیه با چه روشی و از کدام مسیر بفرستیم؟
ترکیه به دریا، جاده‌های بین‌المللی، راه‌آهن و هاب باری فرودگاه استانبول دسترسی دارد؛ روش را نوع کالا، حجم، فوریت و مقصد تعیین می‌کند.
| مقصد | مسیر رایج | گذرگاه یا بندر نمونه |
|---|---|---|
| ایران | جاده‌ای، ریلی از طریق وان | گوربولاک–بازرگان، کاپی‌کوی–رازی، اسن‌دره–سرو |
| عراق (اقلیم کردستان و فراتر) | جاده‌ای | خابور (Habur) |
| گرجستان و قفقاز | جاده‌ای | سارپ (Sarp) |
| اروپا | جاده‌ای، دریایی Ro-Ro، ریلی | کاپی‌کوله (Kapıkule)، بنادر استانبول و ازمیر |
| خلیج فارس و دوردست | دریایی یا هوایی | بنادر آمبارلی (استانبول)، مرسین، ازمیر؛ فرودگاه استانبول |
اسناد حمل: CMR برای جاده (و کارنه TIR در مسیرهای چندکشوری، صادره توسط TOBB)، بارنامه دریایی B/L، بارنامه هوایی AWB و بارنامه ریلی. کالای خطرناک تابع ADR، IMDG یا مقررات IATA است. مقایسه کامل روش‌ها در حمل و لجستیک بین‌المللی در ترکیه و مسیر ایران در حمل بار از ترکیه به ایران آمده است.
هزینه و زمان خرید و ارسال کالا از ترکیه را چطور برآورد کنیم؟
هزینه تمام‌شده را جزءبه‌جزء بسازید و برای هر جزء استعلام مکتوب بگیرید؛ درصد یا عدد «میانگین» برای همه کالاها معنادار نیست، چون کد تعرفه، مسیر و فصل نتیجه را تغییر می‌دهند.
| جزء هزینه | عامل تعیین‌کننده |
|---|---|
| قیمت کالا | حجم، MOQ، اینکوترمز |
| کنترل کیفیت و بازرسی | تعداد مراحل بازرسی |
| هزینه‌های صادراتی ترکیه | کارگزار گمرکی، گواهی مبدأ، مجوزها |
| حمل اصلی و هزینه‌های بندری/مرزی | روش، وزن واقعی یا حجمی، فصل، سوخت |
| بیمه باربری | ارزش کالا و پوشش |
| حقوق ورودی و مالیات مقصد | کد تعرفه، مبدأ، توافق‌های ترجیحی |
| انبار، دموراژ و توقف | سرعت ترخیص و آمادگی مجوزها |
| انتقال پول و ارز | مسیر پرداخت؛ تورم سالانه ترکیه سپتامبر ۲۰۲۶ طبق TÜİK: ۲۹٫۷۳٪ |
زمان: شامل زمان تولید، آماده‌سازی اسناد، حمل، صف مرز یا بندر و ترخیص در مقصد است. آماده بودن مجوزهای مقصد پیش از رسیدن کالا مؤثرترین عامل کاهش زمان است.
برای ایران چه نکات اختصاصی وجود دارد؟
ایران هم از نظر مقررات واردات و هم از نظر بانکی و تحریمی، ملاحظات ویژه دارد.
- مقررات واردات: واردات تجاری با کارت بازرگانی و ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت انجام می‌شود؛ قواعد پایه در قوانین واردات از ترکیه آمده است.
- کالاهای ممنوع: برای نمونه، واردات رسمی پوشاک آماده از ۱۳۹۷ ممنوع است (واردات پوشاک از ترکیه).
- خرید شخصی و آنلاین: فروشگاه‌هایی مثل Trendyol به ایران ارسال ندارند (خرید از ترندیول، خرید شخصی از ترکیه).
- خرید تجاری: مسیرهای کارگو و واردات رسمی در خرید و ارسال کالا از ترکیه به ایران برای کسب‌وکارها.
- پرداخت: بررسی تکمیلی بانک‌ها و ریسک برگشت حواله؛ مسیر پول پیش از قرارداد قطعی شود.
اشتباهات رایج در خرید و ارسال کالا از ترکیه
- قیمت‌گذاری پیش از تعیین کد تعرفه: حقوق ورودی یا ممنوعیت پیش‌بینی‌نشده سود را از بین می‌برد.
- پیش‌پرداخت کامل به تأمین‌کننده تأییدنشده: ریسک کلاهبرداری و کالای نامنطبق.
- اینکوترمز مبهم: اختلاف بر سر هزینه حمل، بیمه و ترخیص.
- مغایرت فاکتور، پکینگ لیست و سند حمل: بازرسی فیزیکی، جریمه و توقف.
- نداشتن گواهی مبدأ مناسب: از دست رفتن تعرفه ترجیحی.
- نادیده گرفتن تحریم و سیاست بانک: برگشت حواله، مسدودی حساب یا امتناع حمل‌کننده و بیمه‌گر.
- اعتماد به وعده «ترخیص تضمینی»: هیچ‌کس نمی‌تواند نتیجه گمرک را تضمین کند؛ این وعده اغلب نشانه مسیر غیررسمی است.
تراست گلوبال در این مسیر چه کمکی می‌کند؟
نقش تراست گلوبال هماهنگی و بررسی است: پیش از سفارش، مدل خرید، مقررات مقصد، تأمین‌کننده و مسیر پرداخت و حمل را با شما مرور می‌کنیم و اجرا را با کارگزار گمرکی، حمل‌کننده و در صورت نیاز وکیل دارای پروانه هماهنگ می‌کنیم.
- گفت‌وگوی اولیه و شرح وضعیت: نوع کالا، حجم، مقصد و ساختار فعلی کسب‌وکار شما را بررسی می‌کنیم.
- بررسی مدارک و انتخاب مسیر: مدل خرید (مستقیم، با شرکت در ترکیه یا ترانزیت)، کد کالا و فهرست اسناد و مجوزها را مشخص می‌کنیم.
- شفاف‌سازی هزینه، زمان و ریسک قبل از شروع: اجزای هزینه، زمان و ریسک‌های پرداخت، تحریم و گمرک را پیش از سفارش شفاف می‌کنیم؛ هزینه خدمات پس از بررسی اعلام می‌شود.
- اجرا و پیگیری تا نتیجه: راستی‌آزمایی تأمین‌کننده، قرارداد، بازرسی، اسناد صادراتی، حمل و پیگیری تا تحویل.
آنچه آماده کنید: مشخصات یا نمونه کالا، پیش‌فاکتور (اگر دارید)، حجم و دفعات سفارش، کشور و شهر مقصد و وضعیت مجوز واردات یا شرکت.
سؤالات متداول درباره خرید و ارسال کالا از ترکیه
حداقل سفارش برای خرید از ترکیه چقدر است؟
عدد عمومی ندارد؛ هر تولیدکننده MOQ را بر اساس کالا، مدل و رنگ تعیین می‌کند. در خرید شخصی محدودیتی جز ضوابط حمل و گمرک مقصد نیست.
امن‌ترین روش پرداخت به فروشنده ترک چیست؟
پرداخت مرحله‌ای پس از بازرسی یا ارائه اسناد حمل، از طریق مسیر قانونی با رسید قابل‌پیگیری. اعتبار اسنادی امن‌ترین است اما برای طرف‌های مرتبط با ایران در عمل محدود است.
آیا برای خرید از ترکیه به شرکت در ترکیه نیاز دارم؟
اگر از صادرکننده ترک می‌خرید، نه. اگر می‌خواهید از چند تولیدکننده خرید داخلی کنید، تجمیع کنید یا به چند کشور صادر کنید، شرکت ثبت‌شده در ترکیه کار را شفاف‌تر می‌کند.
زمان حمل از ترکیه چقدر است؟
به روش حمل، مقصد، فصل، صف مرز یا بندر و سرعت ترخیص بستگی دارد و عدد ثابت رسمی ندارد؛ زمان تقریبی را از حمل‌کننده مکتوب بگیرید.
چطور کیفیت کالا را تضمین کنیم؟
نمونه مرجع پلمب‌شده در قرارداد، بازرسی پیش از بارگیری (و در سفارش‌های بزرگ بازرسی حین تولید) و پرداخت مانده پس از تأیید بازرسی.
کالای چینی را می‌توان از ترکیه به‌عنوان کالای ترک فرستاد؟
خیر؛ گواهی مبدأ ترک فقط برای کالایی صادر می‌شود که طبق قواعد مبدأ در ترکیه تولید یا فرآوری کافی شده باشد. اظهار مبدأ نادرست تخلف گمرکی است.
منابع رسمی و مراجع (بررسی‌شده در آبان ۱۴۰۵)
- وزارت تجارت ترکیه (Ticaret Bakanlığı) – گمرکات، GTİP، اظهارنامه صادراتی و ETGB
- مجمع صادرکنندگان ترکیه (TİM) – اتحادیه‌های صادرکنندگان
- اتحادیه اتاق‌ها و بورس‌های ترکیه (TOBB) – گواهی مبدأ، کارنه TIR، ثبت تجاری
- اتاق بازرگانی بین‌المللی (ICC Incoterms 2020) – تقسیم هزینه و ریسک
- سامانه جامع تجارت ایران – ثبت سفارش و وضعیت کالا برای ایران
- اداره درآمد ترکیه (GİB) – KDV و استعلام شماره مالیاتی
این صفحه برای آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی یا مالی متناسب با پرونده شما نیست. قوانین، تعرفه‌ها و رویه ادارات ترکیه ممکن است تغییر کنند؛ پیش از هر اقدام، وضعیت خود را با منبع رسمی یا کارشناس بررسی کنید.
از تأمین در ترکیه تا تحویل در مقصد؛ یک مسیر روشن و مستند
مشخصات کالا و مقصدتان را بفرستید تا کارشناس مدل خرید، اسناد، پرداخت و حمل را پیش از اولین سفارش با شما مرور کند.