ثبت برند در ترکیه یعنی ثبت نام، لوگو یا علامت تجاری کسب‌وکار در اداره ثبت اختراعات و علائم تجاری ترکیه (TÜRKPATENT) تا حق انحصاری استفاده از آن، برای کالاها و خدمات مشخص، در سراسر ترکیه به نام شما ثبت شود. پایه قانونی آن قانون مالکیت صنعتی (Sınai Mülkiyet Kanunu شماره ۶۷۶۹) است. این صفحه برای صاحبان کسب‌وکار ایرانی، صادرکنندگان و شرکت‌هایی نوشته شده که در ترکیه شرکت ثبت کرده‌اند یا قصد فروش در بازار ترکیه دارند و می‌خواهند پیش از سرمایه‌گذاری روی نام تجاری، بدانند ثبت برند چه مراحلی، چه ریسک‌هایی و چه زمان‌بندی‌ای دارد.
پاسخ کوتاه
برند در ترکیه با درخواست به TÜRKPATENT برای یک یا چند طبقه از طبقه‌بندی بین‌المللی نیس (۴۵ طبقه کالا و خدمات) ثبت می‌شود. پس از بررسی شکلی و ماهوی، علامت در بولتن رسمی علائم تجاری منتشر می‌شود و ۲ ماه مهلت اعتراض دارد؛ اگر اعتراضی نباشد یا رد شود، علامت ثبت و از تاریخ درخواست به مدت ۱۰ سال محافظت می‌شود.
- ثبت شرکت با یک نام، به معنی ثبت برند آن نام نیست؛ این دو ثبت جداگانه‌اند.
- اگر برند ثبت‌شده ۵ سال بدون دلیل موجه استفاده نشود، در معرض ابطال قرار می‌گیرد.
- ایران و ترکیه هر دو عضو پروتکل مادرید هستند؛ امکان ثبت بین‌المللی با تعیین ترکیه هم وجود دارد.
✔ آخرین بررسی: ۶ آبان ۱۴۰۵ (۲۸ اکتبر ۲۰۲۶) · تهیه و بازبینی: تیم کارشناسی ثبت شرکت و امور مالیاتی تراست گلوبال · بر پایه منابع رسمی دولت ترکیه (فهرست منابع در انتهای صفحه)
ثبت برند در ترکیه چه حقی به شما می‌دهد؟
آمارهایی مثل «فقط ۳۰٪ کسب‌وکارها موفق به ثبت برند می‌شوند» منبع ندارند و هزینه‌هایی مثل «۵۰۰، ۱۰۰۰ و ۲۰۰۰ لیر» سال‌ها قدیمی‌اند. آنچه قانون ۶۷۶۹ تضمین می‌کند این است که صاحب علامت ثبت‌شده می‌تواند از استفاده دیگران از علامت یکسان یا مشابه برای کالاها و خدمات یکسان یا مشابه جلوگیری کند، از گمرک بخواهد کالای تقلبی را متوقف کند، برند را به دیگری مجوز (Lisans) دهد یا بفروشد، و در فروشگاه‌های آنلاین و شبکه‌های اجتماعی ادعای مالکیت کند.
نکته اساسی این است که حمایت سرزمینی و طبقه‌ای است: برندی که در ایران ثبت شده، در ترکیه خودبه‌خود حمایت نمی‌شود و برندی که فقط در طبقه پوشاک ثبت شده، در طبقه رستوران حمایت کامل ندارد.
ثبت شرکت و ثبت برند در ترکیه چه تفاوتی دارند؟
| موضوع | نام تجاری شرکت (Ticaret Unvanı) | برند / علامت تجاری (Marka) |
|---|---|---|
| مرجع ثبت | اداره ثبت تجارت از طریق MERSIS | TÜRKPATENT |
| چه چیزی را حفظ می‌کند | نام رسمی شخص حقوقی | علامتی که کالا یا خدمات شما را از رقبا متمایز می‌کند |
| دامنه حمایت | جلوگیری از ثبت نام تجاری یکسان | حق انحصاری در طبقات ثبت‌شده در سراسر ترکیه |
| مدت | تا زمان فعالیت شرکت | ۱۰ سال از تاریخ درخواست، قابل تمدید |
| لوگو | حمایت نمی‌شود | قابل ثبت (شکلی یا ترکیبی) |
اگر هنوز شرکت ندارید، صفحه ثبت شرکت در ترکیه را ببینید؛ اما بهتر است پیش از انتخاب نام شرکت، جست‌وجوی برند هم انجام شود.
چه علائمی در ترکیه قابل ثبت نیستند؟
طبق قانون ۶۷۶۹، درخواست به دلایل «مطلق» (توسط خود اداره) یا «نسبی» (با اعتراض صاحبان حق قبلی) رد می‌شود. موارد رایج:
پیش از اقدام، نگاهی به قوانین ثبت شرکت در ترکیه هم بیندازید.
- علائم فاقد تمایز یا صرفاً توصیفی، مثل «بهترین فرش» برای فرش.
- علائم رایج و عمومی در یک صنعت، یا گمراه‌کننده درباره منشأ و کیفیت.
- علائم یکسان یا بسیار مشابه با برند قبلی در همان طبقات (معمولاً با اعتراض).
- نشان‌های دولتی، پرچم‌ها و نمادهای حمایت‌شده.
- علائمی که با سوءنیت ثبت شده‌اند، مثلاً ثبت برند شناخته‌شده خارجی به نام شخص دیگر.
مراحل ثبت برند در ترکیه چیست؟
- جست‌وجوی پیشینه: بررسی علائم ثبت‌شده و درخواست‌های مشابه در پایگاه TÜRKPATENT؛ مهم‌ترین گام برای جلوگیری از رد یا اعتراض.
- انتخاب طبقات نیس: کالاها و خدمات را دقیق انتخاب کنید؛ هزینه بر اساس تعداد طبقات بیشتر می‌شود.
- تهیه نمونه علامت: نسخه متنی، لوگو یا ترکیبی؛ در صورت ادعای رنگ، رنگ‌ها مشخص شود.
- ثبت درخواست: به‌صورت آنلاین (سامانه EPATS) و پرداخت هزینه طبق تعرفه سالانه. متقاضیانی که در ترکیه اقامت یا محل فعالیت ندارند، طبق رویه باید از طریق وکیل ثبت علائم (Marka Vekili) اقدام کنند.
- بررسی شکلی و ماهوی: اداره نقص‌ها را اعلام یا درخواست را به دلایل مطلق رد می‌کند.
- انتشار در بولتن رسمی علائم تجاری: از تاریخ انتشار، ۲ ماه مهلت اعتراض برای اشخاص ثالث.
- ثبت و صدور گواهی: در صورت نبود اعتراض یا رد آن، پس از پرداخت هزینه ثبت و گواهی، علامت ثبت می‌شود.
- تمدید هر ۱۰ سال: در ۶ ماه پیش از پایان مدت (یا با جریمه در ۶ ماه پس از آن).
می‌خواهید قبل از ثبت برند در ترکیه، نام و طبقات آن را بررسی کنیم؟
این سه خط را کامل کنید تا کارشناس تراست گلوبال در واتساپ پاسخ دهد. در پیام اول، مدرک یا اطلاعات حساس نفرستید.
ثبت برند در ترکیه چقدر زمان و هزینه دارد؟
زمان دقیق به حجم کار اداره، نقص‌ها و اعتراض بستگی دارد. در پرونده بدون اعتراض و بدون نقص، معمولاً چند ماه از درخواست تا ثبت فاصله است که حداقل ۲ ماه آن مهلت قانونی اعتراض است؛ اگر اعتراض یا رد اولیه مطرح شود، ممکن است یک سال یا بیشتر طول بکشد. نکته مثبت: حمایت از تاریخ درخواست محاسبه می‌شود.
هزینه از سه بخش تشکیل می‌شود: هزینه‌های رسمی TÜRKPATENT (درخواست برای هر طبقه، ثبت و گواهی) که هر سال در تعرفه جدید اعلام می‌شود، دستمزد وکیل ثبت علائم، و هزینه‌های احتمالی پاسخ به اعتراض. رقم رسمی را پیش از اقدام از تعرفه جاری TÜRKPATENT بگیرید و به ارقام ثابت قدیمی اینترنتی اعتماد نکنید.
ثبت بین‌المللی برند با پروتکل مادرید چگونه است؟
اگر برند شما در ایران ثبت یا درخواست شده است، می‌توانید از طریق نظام مادرید (WIPO) یک درخواست بین‌المللی بدهید و ترکیه را به‌عنوان کشور مقصد تعیین کنید؛ ترکیه همان بررسی ماهوی و مهلت اعتراض را اعمال می‌کند. این مسیر برای کسانی که چند کشور را هدف دارند مقرون‌به‌صرفه‌تر است، اما وابستگی به ثبت پایه در کشور مبدأ در ۵ سال اول دارد. اگر فقط بازار ترکیه مهم است یا شرکت ترکیه‌ای دارید، ثبت مستقیم در TÜRKPATENT به نام شرکت ترکیه‌ای معمولاً ساده‌تر است.
برند را به نام شخص ثبت کنم یا به نام شرکت؟
| گزینه | مزیت | محدودیت |
|---|---|---|
| به نام شخص (مؤسس) | اگر شرکت منحل یا فروخته شود، برند نزد مؤسس می‌ماند؛ می‌توان به شرکت مجوز استفاده داد | شرکت برای استفاده باید قرارداد مجوز (Lisans) داشته باشد؛ در ورود سرمایه‌گذار جدید پیچیدگی ایجاد می‌کند |
| به نام شرکت ترکیه | دارایی شرکت محسوب می‌شود و در ترازنامه، فروش شرکت و قراردادهای فروشگاه‌های آنلاین ساده‌تر است | با خروج شریک یا انحلال، تصمیم درباره برند تابع قواعد شرکت است |
| به نام شرکت ایرانی (از طریق مادرید) | یک درخواست برای چند کشور | وابستگی به ثبت پایه در ایران در ۵ سال اول؛ اجرای حقوق در ترکیه باز هم به وکیل محلی نیاز دارد |
انتقال برند بعداً هم ممکن است (با قرارداد کتبی و ثبت در TÜRKPATENT)، اما هزینه و زمان دارد؛ بهتر است از ابتدا تصمیم آگاهانه بگیرید.
بعد از ثبت برند، چطور از آن محافظت کنیم؟
- پایش بولتن: بولتن رسمی علائم تجاری را برای درخواست‌های مشابه پایش کنید تا در مهلت ۲ ماهه اعتراض دهید؛ اداره خودش همه شباهت‌ها را رد نمی‌کند.
- ثبت در گمرک: صاحب برند می‌تواند از گمرک ترکیه درخواست اقدام علیه کالای تقلبی کند.
- فروشگاه‌های آنلاین: بازارهای آنلاین ترکیه معمولاً برای ثبت فروشگاه برند یا شکایت از فروشنده جعلی، گواهی ثبت برند را می‌خواهند.
- مستندسازی استفاده: فاکتورها، تبلیغات و تصاویر محصول با برند را نگه دارید؛ در دعوای ابطال به‌خاطر عدم استفاده، مدرک شماست.
- اقدام حقوقی: در نقض برند، دعوای حقوقی و در موارد جدی‌تر، شکایت کیفری طبق قانون ۶۷۶۹ ممکن است؛ این بخش حتماً با وکیل انجام شود.
اشتباهات رایج در ثبت برند در ترکیه
- ثبت نکردن برند پیش از ورود به بازار؛ اگر شخص دیگری زودتر ثبت کند، ممکن است مجبور به تغییر نام شوید.
- رد کردن جست‌وجوی پیشینه برای صرفه‌جویی، و روبه‌رو شدن با اعتراض صاحب برند مشابه.
- انتخاب طبقات ناقص؛ مثلاً ثبت در طبقه کالا بدون طبقه خدمات فروش آنلاین مرتبط.
- ثبت برند به نام شخص به‌جای شرکت (یا برعکس) بدون فکر به سهامداران و فروش آینده.
- استفاده نکردن از برند در ۵ سال پس از ثبت و قرار گرفتن در معرض ابطال.
- فراموش کردن تمدید ۱۰ ساله.
تراست گلوبال در ثبت برند در ترکیه چه کمکی می‌کند؟
ثبت علامت در TÜRKPATENT برای متقاضیان خارجی از طریق وکیل ثبت علائم انجام می‌شود؛ نقش ما هماهنگی و پیگیری است و نتیجه پرونده را تضمین نمی‌کنیم، چون تصمیم با اداره و نتیجه اعتراض‌ها است:
- دریافت اطلاعات برند و فعالیت شما و هماهنگی جست‌وجوی پیشینه با وکیل ثبت علائم.
- کمک به انتخاب طبقات متناسب با کالاها و خدمات واقعی.
- تصمیم‌گیری درباره ثبت به نام شخص یا شرکت؛ و در صورت نیاز، ثبت شرکت لیمیتد.
- پیگیری پرونده تا ثبت و یادآوری مهلت‌ها (اعتراض، تمدید).
اگر برای صادرات یا واردات برند ثبت می‌کنید، مقالات صادرات از ترکیه و واردات به ترکیه را هم ببینید. فعالیت شرکت را هم با فعالیت‌های مجاز ثبت شرکت در ترکیه تطبیق دهید.
سؤالات متداول درباره ثبت برند در ترکیه
آیا خارجی‌ها می‌توانند در ترکیه برند ثبت کنند؟
بله. اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی می‌توانند برند ثبت کنند؛ متقاضیانی که در ترکیه اقامت یا محل فعالیت ندارند، معمولاً باید از طریق وکیل ثبت علائم اقدام کنند.
اعتبار برند ثبت‌شده در ترکیه چند سال است؟
۱۰ سال از تاریخ درخواست، که برای دوره‌های ۱۰ ساله قابل تمدید است.
مهلت اعتراض به برند در ترکیه چقدر است؟
۲ ماه از تاریخ انتشار درخواست در بولتن رسمی علائم تجاری.
آیا برند ثبت‌شده در ایران در ترکیه هم معتبر است؟
خیر. حمایت برند سرزمینی است؛ باید در ترکیه مستقیم یا از طریق نظام مادرید با تعیین ترکیه ثبت شود.
اگر برند را استفاده نکنم چه می‌شود؟
اگر برند ثبت‌شده ۵ سال بدون دلیل موجه استفاده نشود، اشخاص ذی‌نفع می‌توانند ابطال آن را بخواهند.
منابع رسمی و مراجع (بررسی‌شده در آبان ۱۴۰۵)
- اداره ثبت اختراعات و علائم تجاری ترکیه (TÜRKPATENT) – درخواست آنلاین، جست‌وجوی علائم، بولتن رسمی و تعرفه‌های سالانه
- قانون مالکیت صنعتی شماره ۶۷۶۹ – mevzuat.gov.tr – موانع ثبت، مهلت اعتراض ۲ ماهه، اعتبار ۱۰ ساله و الزام استفاده ۵ ساله
- سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) – نظام مادرید – ثبت بین‌المللی علامت با تعیین ترکیه
- طبقه‌بندی بین‌المللی نیس – WIPO – ۴۵ طبقه کالا و خدمات برای انتخاب دامنه حمایت
این صفحه برای آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی یا مالی متناسب با پرونده شما نیست. قوانین، تعرفه‌ها و رویه ادارات ترکیه ممکن است تغییر کنند؛ پیش از هر اقدام، وضعیت خود را با منبع رسمی یا کارشناس بررسی کنید.
برند شما ارزشمندترین دارایی نامشهود کسب‌وکار است
تراست گلوبال با هماهنگی وکیل ثبت علائم تجاری (Marka Vekili) دارای مجوز، جست‌وجوی اولیه، انتخاب طبقات و پیگیری پرونده TÜRKPATENT را برای شما سامان می‌دهد.