اقامت ترکیه برای خانواده یا اقامت خانوادگی (Aile İkamet İzni) مجوزی است که به همسر و فرزندان یک شهروند ترک یا خارجیِ دارای اقامت معتبر داده می‌شود تا کنار او در ترکیه زندگی کنند. این صفحه برای کسانی است که خودشان اقامت کار، ملکی، کوتاه‌مدت یا شهروندی ترکیه دارند و می‌خواهند همسر و فرزندانشان را قانونی کنار خود بیاورند.
پاسخ کوتاه
طبق مواد ۳۴ و ۳۵ قانون ۶۴۵۸، اقامت خانوادگی به همسر، فرزندان زیر ۱۸ سال و فرزندان بزرگسال تحت تکفل سرپرست داده می‌شود. سرپرست باید درآمدی حداقل برابر یک‌سوم حداقل دستمزد به ازای هر عضو خانواده (و در مجموع نه کمتر از حداقل دستمزد)، بیمه درمانی برای همه، مسکن مناسب و اگر خارجی است حداقل ۱ سال سابقه اقامت داشته باشد. هر نوبت حداکثر ۳ سال و نه بیشتر از اقامت سرپرست صادر می‌شود.
- حداقل دستمزد ۲۰۲۶: ناخالص ۳۳٬۰۳۰ و خالص ۲۸٬۰۷۵٫۵۰ لیر در ماه (مبنای شرط درآمد).
- هزینه کارت اقامت ۲۰۲۶: ۹۶۴ لیر برای هر نفر؛ هزینه اقامت در e-İkamet محاسبه می‌شود.
- اقامت خانوادگی حق کار نمی‌دهد؛ برای کار، اجازه کار جداگانه لازم است.
- سرپرست نباید در ۵ سال گذشته به جرائم علیه نظام خانواده محکوم شده باشد.
✔ آخرین بررسی: ۶ آبان ۱۴۰۵ (۲۸ اکتبر ۲۰۲۶) · تهیه و بازبینی: تیم کارشناسی اقامت و امور حقوقی تراست گلوبال · بر پایه منابع رسمی دولت ترکیه (فهرست منابع در انتهای صفحه)
اقامت خانوادگی ترکیه به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟
اقامت خانوادگی به اعضای خانواده هسته‌ای «سرپرست» (destekleyici) داده می‌شود، نه به پدر و مادر یا خواهر و برادر او. طبق ماده ۳۴ قانون اتباع خارجی و حمایت بین‌المللی (۶۴۵۸)، این افراد مشمول هستند:
- همسر خارجی سرپرست (فقط یک همسر؛ ازدواج چندهمسری برای همسر دوم اقامت خانوادگی ایجاد نمی‌کند).
- فرزند زیر ۱۸ سال سرپرست یا همسرش.
- فرزند بزرگسال تحت تکفل سرپرست یا همسرش (مثلاً به دلیل معلولیت).
سرپرست می‌تواند شهروند ترکیه، دارنده کارت آبی (Mavi Kart)، یا خارجیِ دارای اقامت یا اجازه کار معتبر باشد. والدین سرپرست مشمول اقامت خانوادگی نیستند و معمولاً باید از مسیر اقامت کوتاه‌مدت اقدام کنند. اگر فرزندتان در ترکیه متولد شده، راهنمای تابعیت و ثبت تولد کودک متولد ترکیه را هم ببینید.
سرپرست خانواده چه شرایطی باید داشته باشد؟
بیشترین دلیل رد اقامت خانوادگی، کامل نبودن شرایط سرپرست است، نه مدارک اعضای خانواده. ماده ۳۵ قانون ۶۴۵۸ این شرایط را تعیین می‌کند:
| شرط | جزئیات | مدرک رایج |
|---|---|---|
| درآمد | به ازای هر عضو خانواده حداقل یک‌سوم حداقل دستمزد؛ مجموع درآمد خانوار نه کمتر از حداقل دستمزد (۲۰۲۶: ناخالص ۳۳٬۰۳۰ لیر) | فیش حقوقی و سوابق SGK، اظهارنامه مالیاتی، صورت‌حساب بانکی |
| بیمه درمانی | برای سرپرست و همه اعضای خانواده، برای کل مدت | بیمه خصوصی مورد قبول یا SGK |
| مسکن | مسکن مناسب با استانداردهای عمومی و تعداد اعضا | اجاره‌نامه یا تاپو، در محله باز برای اتباع خارجی |
| سوءپیشینه | عدم محکومیت به جرائم علیه نظام خانواده در ۵ سال گذشته | گواهی سوءپیشینه (adli sicil) |
| سابقه اقامت (سرپرست خارجی) | حداقل ۱ سال اقامت قانونی در ترکیه | کارت اقامت یا اجازه کار |
| ثبت آدرس | ثبت در سامانه آدرس | گواهی آدرس از e-Devlet |
برخی گروه‌ها (مثلاً دانشجویان یا دارندگان حمایت بین‌المللی) شرایط ویژه‌ای دارند که باید جداگانه بررسی شود. شرایط سایر انواع اقامت را در شرایط اقامت ترکیه مقایسه کنید.
مدارک اقامت ترکیه برای خانواده چیست؟
علاوه بر مدارک سرپرست، هر عضو خانواده پرونده جداگانه با مدارک زیر دارد. مدارک صادرشده در ایران باید ترجمه رسمی شوند و چون ایران عضو کنوانسیون آپوستیل نیست، مسیر تأیید کنسولی را طی کنند.
در همین زمینه، مطالعه تفاوت شهروندی و اقامت ترکیه به تصمیم دقیق‌تر کمک می‌کند.
- فرم درخواست e-İkamet امضاشده و ۴ قطعه عکس بیومتریک
- پاسپورت معتبر (و کپی صفحات مشخصات و ورود)
- سند ازدواج (برای همسر) و گواهی تولد/شناسنامه (برای فرزندان)، ترجمه و تأییدشده
- برای فرزند زیر ۱۸ سال در صورت جدایی والدین: رضایت محضری والد دیگر یا حکم حضانت
- بیمه درمانی معتبر برای کل مدت
- مدارک درآمد، مسکن و سوءپیشینه سرپرست
برای ترجمه و تأیید مدارک ازدواج، راهنمای ثبت ازدواج در ترکیه برای ایرانیان نکات تکمیلی دارد.
پرونده اقامت خانوادگی شما از کجا شروع شود؟
این سه خط را کامل کنید تا کارشناس تراست گلوبال در واتساپ پاسخ دهد. در پیام اول مدارک شخصی یا اسکن پاسپورت نفرستید.
مراحل درخواست اقامت خانوادگی ترکیه
اگر اعضای خانواده خارج از ترکیه هستند، معمولاً از طریق کنسولگری ترکیه ویزای اقامت می‌گیرند و پس از ورود کارت اقامت صادر می‌شود؛ اگر قانونی داخل ترکیه هستند، درخواست را مستقیم در e-İkamet ثبت می‌کنند.
- بررسی شرایط سرپرست: محاسبه درآمد لازم بر اساس تعداد اعضا، بیمه و مسکن.
- تهیه و تأیید مدارک خانوادگی: ترجمه رسمی و تأیید کنسولی سند ازدواج و گواهی تولد.
- تهیه بیمه درمانی برای همه اعضا برای کل مدت درخواستی.
- ثبت فرم در e-İkamet برای هر عضو و دریافت نوبت (randevu) از اداره مهاجرت؛ راهنمای وقت اداره مهاجرت ترکیه را ببینید.
- پرداخت هزینه‌ها: کارت ۹۶۴ لیر برای هر نفر (۲۰۲۶) و هزینه اقامت محاسبه‌شده در سامانه.
- حضور در اداره مهاجرت با اصل مدارک؛ حضور سرپرست هم معمولاً لازم است.
- تحویل کارت و ثبت آدرس: کارت با پست ارسال می‌شود؛ هر تغییر آدرس باید ظرف ۲۰ روز کاری اعلام شود.
دارندگان اقامت خانوادگی چه حقوق و محدودیت‌هایی دارند؟
اقامت خانوادگی حق زندگی کنار سرپرست و تحصیل را می‌دهد، اما وابسته به سرپرست است و حق کار ندارد.
- تحصیل: فرزندان تا ۱۸ سالگی بدون نیاز به اقامت دانشجویی در مدارس تحصیل می‌کنند.
- کار: برای اشتغال، اجازه کار جداگانه از وزارت کار (ÇSGB) لازم است.
- پس از ۱۸ سالگی: فرزندی که حداقل ۳ سال اقامت خانوادگی داشته، می‌تواند به اقامت کوتاه‌مدت منتقل شود.
- طلاق یا فوت سرپرست: همسری که حداقل ۳ سال اقامت خانوادگی داشته، می‌تواند به اقامت کوتاه‌مدت منتقل شود؛ در موارد خشونت خانگی بدون شرط ۳ سال.
- لغو: اگر ازدواج صوری تشخیص داده شود یا شرایط سرپرست از بین برود، اقامت لغو می‌شود.
اشتباهات رایج در اقامت ترکیه برای خانواده
- محاسبه نکردن درآمد بر اساس تعداد اعضا: با اضافه شدن هر فرزند، حداقل درآمد لازم بالا می‌رود و درآمد ناکافی دلیل مستقیم رد است.
- اعتبار کوتاه اقامت سرپرست: اقامت خانوادگی بیشتر از اقامت سرپرست صادر نمی‌شود؛ اگر کارت سرپرست چند ماه دیگر تمام می‌شود، ابتدا آن را تمدید کنید.
- سند ازدواج بدون تأیید کنسولی: ترجمه ساده بدون زنجیره تأیید پذیرفته نمی‌شود.
- آدرس در محله بسته: حتی با درآمد کافی، درخواست در مرحله آدرس متوقف می‌شود.
- کار کردن همسر با اقامت خانوادگی: کار بدون اجازه کار جریمه و خطر لغو اقامت دارد.
تراست گلوبال در این مسیر چه کمکی می‌کند؟
تراست گلوبال پرونده اقامت خانوادگی را از بررسی شرایط سرپرست تا تحویل کارت همه اعضا هماهنگ و پیگیری می‌کند:
- گفت‌وگوی اولیه و شرح وضعیت: نوع اقامت سرپرست، اعتبار آن، درآمد و تعداد اعضا.
- بررسی مدارک و انتخاب مسیر: درخواست از داخل ترکیه یا از طریق کنسولگری؛ فهرست ترجمه و تأییدها.
- شفاف‌سازی هزینه، زمان و ریسک قبل از شروع: هزینه کارت و اقامت هر نفر، بیمه، ترجمه و نقاط ضعف پرونده.
- اجرا و پیگیری تا نتیجه: ثبت فرم‌ها، نوبت‌ها، همراهی در اداره و پیگیری تا صدور کارت‌ها.
آماده کنید: کارت اقامت یا کیملیک سرپرست، مدارک درآمد، سند مسکن، پاسپورت اعضا، سند ازدواج و گواهی تولد فرزندان. نمای کلی انواع اقامت در صفحه اقامت ترکیه آمده است.
سؤالات متداول درباره اقامت ترکیه برای خانواده
اقامت خانوادگی ترکیه چند ساله صادر می‌شود؟
هر نوبت حداکثر ۳ سال، اما هرگز بیشتر از مدت اقامت سرپرست. مدت دقیق را اداره مهاجرت تعیین می‌کند.
آیا می‌توانم پدر و مادرم را با اقامت خانوادگی بیاورم؟
خیر. اقامت خانوادگی فقط برای همسر و فرزندان است. والدین معمولاً از مسیر اقامت کوتاه‌مدت (مثلاً ملکی یا توریستی) اقدام می‌کنند که شرایط جداگانه دارد.
حداقل درآمد سرپرست برای یک خانواده ۳ نفره چقدر است؟
به ازای هر عضو یک‌سوم حداقل دستمزد و در مجموع نه کمتر از حداقل دستمزد؛ یعنی برای سرپرست و دو عضو، در عمل حداقل معادل یک حداقل دستمزد کامل (۲۰۲۶). اداره مهاجرت ممکن است مدارک تکمیلی درآمد بخواهد.
آیا همسرم با اقامت خانوادگی می‌تواند کار کند؟
نه بدون اجازه کار. کارفرما باید از طریق سامانه e-İzin وزارت کار برای او اجازه کار بگیرد.
اگر طلاق بگیریم اقامت همسرم چه می‌شود؟
اقامت خانوادگی وابسته به ازدواج است. اگر همسر حداقل ۳ سال اقامت خانوادگی داشته باشد، می‌تواند به اقامت کوتاه‌مدت منتقل شود؛ در غیر این صورت باید مسیر مستقلی پیدا کند.
منابع رسمی و مراجع (بررسی‌شده در آبان ۱۴۰۵)
- قانون اتباع خارجی و حمایت بین‌المللی ۶۴۵۸ – مواد ۳۴ و ۳۵ اقامت خانوادگی
- اداره مهاجرت ترکیه (Göç İdaresi Başkanlığı) – رویه و مدارک اقامت خانوادگی
- سامانه e-İkamet – ثبت درخواست و محاسبه هزینه
- وزارت کار و تأمین اجتماعی (ÇSGB) – حداقل دستمزد ۲۰۲۶ و اجازه کار
- e-Devlet – گواهی آدرس و سوءپیشینه سرپرست
این صفحه برای آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی یا مالی متناسب با پرونده شما نیست. قوانین، تعرفه‌ها و رویه ادارات ترکیه ممکن است تغییر کنند؛ پیش از هر اقدام، وضعیت خود را با منبع رسمی یا کارشناس بررسی کنید.
خانواده‌تان را قانونی و بی‌دردسر کنار خود بیاورید
وضعیت اقامت و درآمد سرپرست و تعداد اعضا را بفرستید تا کارشناس شرط درآمد، مدارک و ترتیب مراحل را برایتان مشخص کند.