«سند شراکتی» در ترکیه عنوانی واحد برای یک فرم رسمی و یکسان نیست؛ ممکن است منظور توافق خصوصی سهام‌داران یا اسناد تأسیس شرکت باشد.[1][2] در عمل ممکن است همکاری قراردادی هم بدون ایجاد شرکت مستقل تعریف شود.[1] این مفاهیم را نباید به‌جای یکدیگر به کار برد؛ پیش از امضا نوع رابطه و سند ثبتی لازم را روشن کنید.[1][2]
توافق‌نامهٔ سهام‌داران چه کاربردی دارد؟
در سرمایه‌گذاری مشترک، توافق‌نامهٔ سهام‌داران می‌تواند رابطهٔ طرف‌ها و نحوهٔ ادارهٔ همکاری را روشن کند.[1] دفتر سرمایه‌گذاری ترکیه می‌گوید این توافق برای جوینت‌ونچر رویه‌ای رایج است، اما قانون اختصاصی و یکسانی برای همهٔ جوینت‌ونچرها معرفی نمی‌کند؛ مقررات شرکت انتخاب‌شده ملاک است.[1]
برای اینکه توافق رابطهٔ طرف‌ها و ادارهٔ همکاری را روشن کند، موضوع و مدت همکاری، آورده و زمان پرداخت، سهم و حق رأی، اختیار مدیران، گزارش‌دهی، تصمیم‌های ویژه، تقسیم سود و زیان، محرمانگی، مالکیت فکری، انتقال یا خروج و حل اختلاف را دقیق بنویسید.[1] دربارهٔ ضمانت اجرا، جریمه یا داوری از عبارت مبهم پرهیز کنید و متن را با قرارداد شرکت تطبیق دهید.[1][2] توافق خصوصی به‌تنهایی جای ثبت شرکت یا تشریفات قانونی انتقال سهم را نمی‌گیرد.[1][2]
نخست نوع همکاری را انتخاب کنید
راهنمای ۲۰۲۶ وزارت تجارت ترکیه پنج نوع شرکت را برمی‌شمارد: سهامی، با مسئولیت محدود، تضامنی، مختلط و تعاونی.[2] گونه‌های شرکت مختلط در این راهنما شامل مختلط عادی و مختلط سهامی است.[2] این راهنما شرکت سهامی و با مسئولیت محدود را از انواع رایج معرفی می‌کند.[2] ساختار را بر اساس شیوهٔ اداره، نقش شرکا، مسئولیت و امکان انتقال سهم انتخاب کنید؛ نام قرارداد به‌تنهایی شخصیت حقوقی ایجاد نمی‌کند.[1][2]
در شرکت‌های سرمایه‌ای، راهنمای وزارت تجارت مسئولیت شرکا را به سرمایهٔ تعهدشده پیوند می‌دهد؛ در برخی شرکت‌های شخصی مسئولیت می‌تواند نامحدود باشد.[2] تعهدات پرداخت‌نشده، ضمانت‌ها و مسئولیت مدیران را نیز جداگانه بررسی کنید.[2] پیش از انتخاب، ساختار و مسئولیت هر شریک را با مشاور حقوقی و مالیاتی ترکیه تطبیق دهید.[2]
مسیر ثبت: توافق خصوصی با اسناد ثبتی فرق دارد
برای تأسیس شرکت، راهنمای وزارت تجارت فرایند الکترونیکی از طریق سامانهٔ MERSİS و سپس درخواست ثبت نزد ادارهٔ ثبت تجاری مربوط را شرح می‌دهد.[2] قرارداد شرکت باید عناصر قانونی لازم را داشته باشد و راهنما برای انواع شرکت مدارک جداگانه فهرست می‌کند.[2] فهرست مدارک را برای نوع شرکت و پروندهٔ همان مؤسس بررسی کنید.[2]
اگر مؤسس خارجی است، راهنمای وزارت تجارت برای ورود به فرایند MERSİS به اطلاعات گذرنامه و شمارهٔ مالیاتی اشاره می‌کند.[2] مدارک صادرشده در خارج از ترکیه ممکن است به تصدیق یا آپوستیل و ترجمهٔ رسمی نیاز داشته باشند؛ پیش از تهیهٔ نسخه‌ها، از ادارهٔ ثبت تجاری محل استعلام کنید.[2]
انتقال سهم: شرکت سهامی و با مسئولیت محدود یکسان نیستند
تشریفات انتقال سهم به نوع شرکت بستگی دارد.[2] راهنمای وزارت تجارت برای شرکت با مسئولیت محدود، قرارداد کتبی با تأیید امضاها و تصویب مجمع عمومی را شرح می‌دهد، مگر آنکه قرارداد شرکت ترتیب دیگری مقرر کند.[2] راهنما ثبت و اعلان انتقال را نیز در فرایند این نوع شرکت می‌آورد.[2] برای شرکت سهامی قواعد انتقال متفاوت است.[2] پیش از خرید یا خروج، اساسنامه و تشریفات ثبت همان نوع شرکت را بررسی کنید.[2]
مالیات: ارقام قدیمی را به همهٔ شرکا تعمیم ندهید
در نسخهٔ قبلی این مقاله، جدول درآمد با آستانه‌های قدیمی و مثال مالیات بر ارزش افزودهٔ ۱۸٪ آمده بود؛ آن ارقام حذف شدند. ادارهٔ درآمد ترکیه برای سال ۲۰۲۶ نرخ عمومی مالیات بر درآمد شرکت‌ها را اصولاً ۲۵٪ اعلام می‌کند.[3] برای برخی گروه‌های مشخص نرخ ۳۰٪ مقرر شده است.[3] نرخ مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی نیز جدول مستقل سال ۲۰۲۶ را دارد.[4] بنابراین یک جدول واحد را نمی‌توان به همهٔ انواع مشارکت و درآمد تعمیم داد.[3][4]
نرخ مالیات بر ارزش افزوده به نوع کالا یا خدمت و فهرست قانونی آن وابسته است.[5] تصمیم رسمی نرخ عمومی ۲۰٪ و نرخ‌های ۱٪ و ۱۰٪ را برای گروه‌های مشخص مقرر می‌کند.[5] مثال ۱۸٪ را مبنای محاسبهٔ امروز قرار ندهید؛ نوع معامله و صورتحساب را با حسابدار و منبع رسمی روز بررسی کنید.[5]
چک‌لیست پیش از امضا
برای کاهش ابهام، موضوع و مدت همکاری، آورده و زمان پرداخت، سهم و حق رأی، اختیار مدیران، تصمیم‌های ویژه، سود و زیان، محرمانگی، مالکیت فکری، انتقال و خروج شریک، بن‌بست و حل اختلاف را دقیق بنویسید؛ توافق خصوصی را از اسناد ثبتی جدا کنید و بندها را با قرارداد شرکت و تشریفات قانونی همان ساختار تطبیق دهید.[1][2]
پرسش‌های متداول
آیا «سند شراکتی» حتماً باید در دفتر ثبت تجاری ثبت شود؟ پاسخ به نوع سند بستگی دارد؛ قرارداد تأسیس و تغییرات ثبتی شرکت تشریفات خود را دارند.[2] توافق سهام‌داران رویه‌ای رایج برای تنظیم رابطهٔ طرف‌هاست، اما نباید جایگزین اسناد ثبتی یا تشریفات انتقال سهم شود.[1][2]
آیا با امضای توافق‌نامه، شرکت تأسیس می‌شود؟ خیر. تأسیس شرکت مستلزم طی مسیر مربوط، از جمله ورود اطلاعات در MERSİS و ثبت نزد ادارهٔ ثبت تجاری است.[2] توافق میان شرکا و ثبت شخصیت حقوقی دو کار متفاوت‌اند.[2]
آیا شریک خارجی می‌تواند در شرکت ترکیه‌ای سهم داشته باشد؟ دفتر سرمایه‌گذاری ترکیه اصل رفتار برابر با سرمایه‌گذاران داخلی را بیان می‌کند.[1] همان مرجع به استثناهای بخشی اشاره دارد؛ محدودیت‌ها و مجوزهای اختصاصی هر حوزه را جداگانه بررسی کنید.[1]
مالیات مشارکت چقدر است؟ بدون دانستن نوع شرکت، فعالیت، نوع درآمد و دورهٔ مالی، یک رقم قابل اتکا نیست.[3][4][5] راهنماهای رسمی ۲۰۲۶ برای مالیات شرکت‌ها، درآمد اشخاص و مالیات بر ارزش افزوده مقررات جداگانه دارند؛ پرونده را با حسابدار ترکیه‌ای بررسی کنید.[3][4][5]
اگر در حال انتخاب ساختار یا آماده‌سازی مدارک ثبت شرکت در ترکیه هستید، می‌توانید برای بررسی مسیر ثبتی و قدم بعدی با Trust Global تماس بگیرید. این ارزیابی جایگزین نظر حقوقی یا مالیاتی اختصاصی پرونده نیست.