فری‌زون مناسب را فقط با دیدن قیمت اولیه انتخاب نکنید.[2] ابتدا باید فعالیتی که قرار است در مجوز ثبت شود، نوع مشتریان، نیاز به دفتر یا انبار، امکان فروش به بازار سرزمین اصلی و تعهدات مالیاتی را با هم بسنجید. در دبی بیش از ۲۰ منطقه آزاد با تمرکزهای گوناگون معرفی شده‌اند؛ ثبت شرکت در منطقه آزاد به‌خودی‌خود مجوز فعالیت مستقیم در بازار سرزمین اصلی را تضمین نمی‌کند و برای آن باید مجوز مناسب را از مرجع رسمی بررسی کرد.[1]
نکتهٔ مهم دیگر این است که «منطقه آزاد» مساوی «معافیت کامل از مالیات» نیست. ادارهٔ مالیات فدرال امارات (FTA) تعریف مناطق آزاد و مناطق تعیین‌شده را برای مالیات شرکت‌ها، مالیات غیرمستقیم و مالیات بر ارزش افزوده جداگانه بررسی می‌کند. نرخ صفر مالیات شرکت‌ها نیز فقط برای شخص واجد شرایط و درآمد واجد شرایط، با رعایت ضوابط مربوط، مطرح است؛ نه برای هر شرکتی که در فری‌زون ثبت شده باشد.[3]
این راهنما در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶ بازبینی شده است. هر مبلغ جافزا در ادامه، نمونه‌ای از جدول راهنمای رسمی همان منطقه است؛ آن را قیمت کل ثبت شرکت یا نرخ همهٔ مناطق آزاد تلقی نکنید.[2]
فری‌زون چیست و چه چیزی را تضمین نمی‌کند؟
فری‌زون محدوده‌ای است که مرجع همان منطقه برای ثبت و صدور مجوز کسب‌وکار اداره می‌کند.[2] مناطق آزاد دبی یکسان نیستند: نوع فعالیت‌های مجاز، شکل حقوقی شرکت، مجوزها، محل کار و هزینه‌های جاری را باید از مرجع منطقهٔ موردنظر و برای همان درخواست بررسی کرد.[1][2] درگاه رسمی «Invest in Dubai» بیش از ۲۰ منطقهٔ آزاد را برای بخش‌های تخصصی مختلف معرفی می‌کند.[1]
مهم است سه موضوع را با هم اشتباه نگیریم؛ راهنمای جافزا نیز ساختار شرکت و نوع مجوز را جداگانه فهرست می‌کند.[2]
- ثبت شرکت یعنی ایجاد شخصیت حقوقی طبق ساختاری که مرجع منطقه می‌پذیرد.[2]
- مجوز فعالیت مشخص می‌کند شرکت برای چه فعالیت‌هایی ثبت و مجاز شده است. راهنمای جافزا نیز تصریح می‌کند نوع مجوز باید با فعالیت موردنظر متناسب باشد و دسته‌هایی مانند تجارت، خدمات، صنعت، لجستیک و تجارت الکترونیکی را فهرست می‌کند.[2]
- دسترسی به بازار سرزمین اصلی موضوع جداگانه‌ای است. اگر مشتری یا عملیات شما در بازار mainland امارات است، پیش از ثبت باید از مرجع رسمی بپرسید چه مجوز یا ترتیباتی لازم است؛ صرف داشتن مجوز فری‌زون را معادل اجازهٔ فعالیت نامحدود در mainland ندانید.[1]
ساختار شرکت و مدارک در راهنمای جافزا بر اساس نوع متقاضی و شکل حقوقی تفکیک شده است؛ برای پروندهٔ خود، فهرست جاری مدارک، الزامات سهامداران، محل کار، سهمیهٔ ویزا و تأییدیه‌های بیرونی را از مرجع صادرکننده کتبی بگیرید.[2] از وعده‌های عمومی مانند «ثبت فوری»، «بدون هیچ شرط» یا «مالکیت صددرصدی برای همه» نتیجه‌گیری نکنید.
سه نمونه از مناطق آزاد شناخته‌شدهٔ دبی
این مثال‌ها رتبه‌بندی یا توصیهٔ حقوقی نیستند؛ فقط نشان می‌دهند چرا باید فعالیت و چارچوب هر منطقه را جداگانه مقایسه کرد.
جافزا (JAFZA)
راهنمای سرمایه‌گذار جافزا انواع ساختارهایی مانند FZE، FZCo و شعبه را معرفی می‌کند و می‌گوید نوع مجوز باید با فعالیت هماهنگ باشد. در همان راهنما، مجوزهای تجارت، خدمات، صنعت، لجستیک و تجارت الکترونیکی هم آمده‌اند؛ بنابراین شرکت باید فهرست فعالیت دقیق خود را با مرجع جافزا تطبیق دهد، نه اینکه فقط برچسب کلی «شرکت تجاری» را انتخاب کند.[2]
مرکز چندکالایی دبی (DMCC)
صفحهٔ رسمی DMCC تاریخچهٔ این نهاد را به ایجاد دروازه‌ای برای تجارت کالا و کسب‌وکار در دبی پیوند می‌دهد و آن را مرجع دولتی دبی معرفی می‌کند.[5] عنوان DMCC را با «منطقهٔ فناوری و رسانه» اشتباه نگیرید؛ برای هر فعالیت، فهرست مجوزهای همان مرجع را بررسی کنید.[5]
مرکز مالی بین‌المللی دبی (DIFC)
DIFC یک منطقهٔ آزاد مالی با چارچوب حقوقی و نظارتی مستقل برای امور مدنی و تجاری در محدودهٔ خودش است.[6] صفحهٔ رسمی آن چارچوب حقوقی DIFC را مبتنی بر استانداردهای بین‌المللی و اصول کامن‌لا توصیف می‌کند.[6] این ویژگی، DIFC را با یک فری‌زون عمومی تجارت یا یک عنوان ساختگی مانند «Dubai Finance» یکی نمی‌کند؛ تناسب آن را بر اساس نوع فعالیت مالی یا خدمات مرتبط و ضوابط مرجع خودش بسنجید.[6]
مالیات شرکت‌ها و VAT دو بررسی جدا هستند
FTA در توضیح رسمی خود می‌گوید:
“There are differences in the definition of a Free Zone or a Designated Zone for Corporate Tax, Excise Tax, and Value Added Tax.”[3]
ترجمه: «تعریف منطقهٔ آزاد یا منطقهٔ تعیین‌شده برای مالیات شرکت‌ها، مالیات غیرمستقیم و مالیات بر ارزش افزوده یکسان نیست.» به همین علت، نام یک منطقه یا داشتن مجوز فری‌زون به‌تنهایی وضعیت مالیاتی همهٔ درآمدها و معاملات را تعیین نمی‌کند.[3]
برای مالیات شرکت‌ها، نرخ صفر به «شخص واجد شرایط در منطقهٔ آزاد» و «درآمد واجد شرایط» و رعایت شرایط قانونی مربوط می‌شود. خود FTA تأکید می‌کند که یک منطقهٔ تعیین‌شده برای VAT به‌طور خودکار منطقهٔ تعیین‌شده برای مالیات شرکت‌ها محسوب نمی‌شود؛ وضعیت هر منطقه و هر قانون مالیاتی باید جداگانه بررسی شود.[3]
در VAT نیز هر فری‌زونی منطقهٔ تعیین‌شده نیست. راهنمای FTA می‌گوید برخورد ویژه فقط برای مناطق درج‌شده و واجد شرایط، و در چارچوب ضوابط مشخص اعمال می‌شود. برخی عرضه‌های کالا ممکن است در شرایط معین خارج از شمول VAT باشند، اما عرضهٔ خدمات تابع قواعد عادی VAT امارات است؛ بنابراین عبارت «فری‌زون یعنی معافیت VAT» دقیق نیست.[3][4]
| موضوع | آنچه باید بررسی شود | برداشت نادرست رایج |
|---|---|---|
| مالیات شرکت‌ها | آیا شرکت و درآمد موردنظر شرایط شخص و درآمد واجد شرایط را دارند؟ | هر شرکت فری‌زون نرخ صفر می‌گیرد. |
| VAT | آیا منطقه در فهرست و واجد شرایط است و معاملهٔ مشخص کالا است یا خدمت؟ | همهٔ معاملات در فری‌زون از VAT معاف‌اند. |
| فعالیت در mainland | چه مجوز یا ترتیباتی برای فروش یا اجرای خدمت در بازار سرزمین اصلی لازم است؟ | مجوز فری‌زون همیشه برای mainland کافی است. |
هزینه‌ها: نمونهٔ جدول رسمی جافزا
راهنمای منتشرشدهٔ جافزا، برخی ردیف‌های هزینهٔ ثبت و مجوز را چنین فهرست می‌کند. مبالغ زیر به درهم امارات (AED) هستند و فقط به جافزا و همان ردیف‌های جدول مربوط می‌شوند.[2]
| ردیف درج‌شده در راهنمای جافزا | مبلغ | نوع هزینه |
|---|---|---|
| ثبت FZE، FZCo یا شعبه | ۵٬۰۰۰ | یک‌باره |
| مجوز تجارت نوع ۱ | ۵٬۰۰۰ | سالانه |
| مجوز تجارت نوع ۲ | ۸٬۵۰۰ | سالانه |
| مجوز تجارت عمومی | ۱۵٬۰۰۰ | سالانه |
| مجوز خدمات | ۵٬۰۰۰ | سالانه |
| مجوز لجستیک | ۱۵٬۰۰۰ | سالانه |
| مجوز صنعتی نوع ۱ | ۵٬۰۰۰ | سالانه |
| مجوز صنعتی نوع ۲ | ۸٬۵۰۰ | سالانه |
این جدول را با «هزینهٔ کل راه‌اندازی» اشتباه نگیرید. خود راهنما این مبالغ را به‌صورت ردیف ثبت و مجوز ارائه می‌کند؛ از آن نمی‌توان هزینهٔ دفتر یا انبار، ویزا، تأییدیه‌های بیرونی، مالیات، حسابداری یا خدمات حرفه‌ای را نتیجه گرفت. همچنین این ارقام نرخ DMCC، DIFC یا سایر مناطق آزاد نیستند. قبل از پرداخت، نسخهٔ جاری تعرفه و هزینه‌های وابسته به فعالیت و ساختار شرکت را مستقیماً از مرجع صادرکننده دریافت کنید.[2]
چطور فری‌زون را با نیاز کسب‌وکار تطبیق دهیم؟
پیش از درخواست قیمت، این اطلاعات را در یک برگه جمع کنید:
- فعالیت واقعی: کالا می‌فروشید، خدمت ارائه می‌کنید، تولید دارید یا عملیات لجستیکی؟ نام دقیق فعالیت را بنویسید و از مرجع منطقه تأیید بگیرید که همان فعالیت در مجوز قابل درج است.[2]
- مشتری و محل اجرا: مشتریان در خارج از امارات، در فری‌زون یا در بازار mainland هستند؟ برای هر حالت، مجوز و سازوکار فروش را جداگانه بررسی کنید.[1]
- زیرساخت: دفتر، فضای کار اشتراکی، انبار، محل تولید یا نشانی عملیاتی لازم دارید؟ به‌جای مقایسهٔ قیمت پایه، هزینهٔ محل متناسب با عملیات را از مرجع منطقه بگیرید.
- ساختار حقوقی: تعداد و نوع سهامداران، شعبه یا شرکت جدید، و اسناد موردنیاز را مشخص کنید. راهنمای جافزا ساختارهای حقوقی متفاوت و مدارک متفاوت برای متقاضیان را نشان می‌دهد؛ فهرست آن را به مناطق دیگر تعمیم ندهید.[2]
- مجوزها و تأییدیه‌ها: بپرسید آیا فعالیت شما به تأیید نهاد بیرونی نیاز دارد. راهنمای جافزا نیز هشدار می‌دهد که برای برخی فعالیت‌ها ممکن است تأییدیهٔ اضافی لازم باشد.[2]
- مالیات و نگهداری سوابق: پیش از انتخاب منطقه، با مشاور مالیاتی واجد صلاحیت بررسی کنید شرکت تحت کدام قواعد مالیات شرکت‌ها و VAT قرار می‌گیرد و چه ثبت و گزارش‌دهی لازم است.[3][4]
- هزینهٔ دوره‌ای: ثبت یک‌باره را از مجوز سالانه، تمدید، اجاره و هزینه‌های عملیاتی جدا کنید. از مرجع منطقه برآورد مکتوب برای سناریوی واقعی خود بخواهید.
در نمونهٔ جافزا، راهنمای سرمایه‌گذار فرایند کلی را با ارسال درخواست، انتخاب محصول/مجوز و ثبت و پرداخت، و سپس دریافت مجوز و محصول خلاصه می‌کند. این فقط نمونهٔ فرایند همان مرجع است؛ مراحل و مدارک مناطق دیگر یا فعالیت‌های نیازمند تأییدیه می‌تواند متفاوت باشد.[2]
اشتباه‌هایی که می‌توانند هزینه‌ساز شوند
- انتخاب فقط بر اساس پایین‌ترین قیمت ثبت، بدون محاسبهٔ مجوز سالانه و محل کار.
- استفاده از عبارت «معاف از مالیات» بدون تفکیک مالیات شرکت‌ها از VAT و بدون بررسی درآمد و معاملهٔ مشخص.[3][4]
- فرض اینکه تمام فری‌زون‌ها مجوز یکسان دارند یا هر کدام برای هر فعالیت مناسب است.[1][2]
- تعمیم جدول هزینهٔ جافزا به DMCC، DIFC یا همهٔ امارات.[2]
- شروع فروش در mainland پیش از روشن‌شدن مجوز موردنیاز.[1]
- اتکا به زمان ثبت، هزینهٔ نهایی، سهمیهٔ ویزا یا امکان افتتاح حساب به‌عنوان وعدهٔ قطعی، بدون استعلام مکتوب از مرجع مربوط.
- استفاده از نام یا شرح قدیمی و نادرست برای یک منطقه؛ برای نمونه، DMCC و DIFC دو مرجع متفاوت با چارچوب و دامنهٔ فعالیت متفاوت‌اند.[5][6]
پرسش‌های متداول
آیا همهٔ شرکت‌های فری‌زون از مالیات شرکت‌ها معاف‌اند؟
خیر. نرخ صفر برای شخص واجد شرایط در منطقهٔ آزاد و درآمد واجد شرایط، با رعایت شرایط قانونی، مطرح است. ثبت شرکت در فری‌زون به‌تنهایی اثبات‌کنندهٔ واجد شرایط بودن نیست.[3]
آیا فری‌زون یعنی معافیت کامل از VAT؟
خیر. فری‌زون و منطقهٔ تعیین‌شده برای VAT مفاهیم یکسانی نیستند. وضعیت منطقه و نوع معامله اهمیت دارد؛ بعضی عرضه‌های کالا ممکن است با رعایت شرایط خاص برخورد ویژه داشته باشند، اما خدمات تابع قواعد عادی VAT هستند.[3][4]
آیا شرکت فری‌زون می‌تواند به مشتریان mainland خدمات بدهد یا کالا بفروشد؟
درگاه رسمی Invest in Dubai یادآور می‌شود که برای فعالیت در mainland ممکن است مجوز مناسب لازم باشد. پیش از امضای قرارداد یا شروع فروش، سازوکار مجاز را برای فعالیت و مشتریان خود از مرجع رسمی استعلام کنید.[1]
هزینهٔ ثبت شرکت در دبی چقدر است؟
یک مبلغ واحد برای همهٔ مناطق و فعالیت‌ها وجود ندارد. جدول جافزا در این مقاله فقط نمونهٔ همان مرجع است؛ هزینهٔ نهایی به نوع ساختار، مجوز و نیازهای عملیاتی شما بستگی دارد و باید از مرجع منطقه به‌صورت مکتوب دریافت شود.[2]
DMCC یا DIFC را انتخاب کنم؟
این انتخاب به فعالیت مجاز، مشتریان، چارچوب موردنیاز و هزینه‌های جاری بستگی دارد. DMCC خود را مرجع مرتبط با تجارت کالا و کسب‌وکار معرفی می‌کند؛ DIFC چارچوب حقوقی و نظارتی ویژهٔ امور مدنی و تجاری در منطقهٔ مالی خود دارد. این تفاوت‌ها نقطهٔ شروع مقایسه‌اند، نه توصیهٔ قطعی برای شرکت مشخص.[5][6]
جمع‌بندی و گام بعدی
برای انتخاب فری‌زون، ابتدا فعالیت دقیق و محل مشتریان را روشن کنید؛ سپس مجوز، ساختار حقوقی، محل کار و هزینهٔ سالانه را از مرجع رسمی همان منطقه بررسی کنید.[1][2] مالیات شرکت‌ها و VAT را جداگانه و بر اساس قواعد FTA بسنجید؛ از وعدهٔ «معافیت کامل» به‌عنوان جایگزین بررسی رسمی استفاده نکنید.[3][4] قوانین مالیاتی و فهرست مجوزها نیز ممکن است تغییر کنند؛ تاریخ و نسخهٔ منبع را هنگام تصمیم نهایی دوباره بررسی کنید.[1][2]
Trust Global در وب‌سایت رسمی خود مشاورهٔ ثبت انواع شرکت و برند در امارات را معرفی کرده است. اگر برای مقایسهٔ گزینه‌ها به راهنمایی نیاز دارید، می‌توانید از صفحهٔ تماس با ما درخواست مشاوره کنید؛ مناسب‌بودن منطقه، مجوز و هزینهٔ نهایی باید برای پروندهٔ شما و از مرجع صادرکننده تأیید شود.[7]