وکالت کیفری در ترکیه؛ حقوق متهم خارجی، دیپورت و هزینه وکیل

وکالت کیفری در ترکیه یعنی دفاع از متهم یا پیگیری شکایت بزه‌دیده در پلیس، دادسرا (Cumhuriyet Başsavcılığı) و دادگاه‌های کیفری توسط وکیلی که در کانون وکلای ترکیه (Baro) ثبت شده است. این راهنما برای ایرانیانی است که خود یا یکی از نزدیکانشان در ترکیه احضار، بازداشت یا با تصمیم دیپورت روبه‌رو شده‌اند، یا قربانی کلاهبرداری و جرم دیگری شده‌اند و می‌خواهند بدانند چه حقوقی دارند و از کجا شروع کنند.

✔ آخرین بررسی: ۶ آبان ۱۴۰۵ (۲۸ اکتبر ۲۰۲۶) · تهیه و بازبینی: تیم کارشناسی امور حقوقی تراست گلوبال · بر پایه منابع رسمی دولت ترکیه (فهرست منابع در انتهای صفحه)

چه کسی در ترکیه می‌تواند وکالت کیفری را بر عهده بگیرد؟

فقط وکیلی که در یکی از کانون‌های وکلای ترکیه ثبت شده و طبق قانون وکالت (شماره ۱۱۳۶) تابعیت ترکیه دارد، می‌تواند در پلیس، دادسرا و دادگاه از شما دفاع کند. وکیل ایرانی یا شرکت مشاوره نمی‌تواند لایحه دفاعیه امضا کند یا در جلسه دادگاه به‌عنوان مدافع حاضر شود.

تراست گلوبال مؤسسه وکالت نیست؛ نقش ما هماهنگی با وکلای کیفری دارای مجوز و عضو کانون وکلا (Baro)، ترجمه و توضیح روند به زبان فارسی، و پیگیری ارتباط خانواده با وکیل است. برای شناخت کلی‌تر نقش وکیل، نوتر و مشاور، راهنمای مشاوره حقوقی در ترکیه را ببینید.

اگر در ترکیه بازداشت یا احضار شدید، چه حقوقی دارید؟

طبق قانون آیین دادرسی کیفری (CMK)، حقوق زیر برای اتباع خارجی هم دقیقاً مانند شهروندان ترکیه اعمال می‌شود و باید در ابتدای بازجویی به شما تفهیم شود.

هیچ برگه‌ای را که محتوایش را نفهمیده‌اید امضا نکنید و بخواهید اظهارات شما با حضور وکیل و مترجم ثبت شود.

پرونده کیفری در ترکیه چه مراحلی دارد؟

پرونده کیفری از پلیس یا شکایت در دادسرا شروع می‌شود، با کیفرخواست یا قرار منع تعقیب در دادسرا ادامه می‌یابد و در صورت ارسال به دادگاه، به حکم و سپس امکان تجدیدنظر (İstinaf) و فرجام (Yargıtay) می‌رسد.

1. شکایت یا گزارش پلیس: بزه‌دیده می‌تواند مستقیم به دادسرا یا پلیس شکایت کند. در جرایم «منوط به شکایت»، مهلت شکایت ۶ ماه از اطلاع از جرم و مرتکب است.
2. تحقیقات دادسرا: اخذ اظهارات، جمع‌آوری ادله، کارشناسی؛ امکان قرار بازداشت موقت یا کنترل قضایی (مانند ممنوع‌الخروجی) توسط قاضی صلح کیفری.
3. کیفرخواست یا منع تعقیب: دادستان پرونده را به دادگاه می‌فرستد یا قرار عدم تعقیب صادر می‌کند؛ بزه‌دیده می‌تواند به منع تعقیب اعتراض کند.
4. محاکمه: در دادگاه کیفری عمومی (Asliye Ceza) یا کیفری سنگین (Ağır Ceza)، بسته به شدت جرم.
5. تجدیدنظر و فرجام: مهلت‌ها کوتاه است و از تفهیم یا ابلاغ حکم محاسبه می‌شود؛ تاریخ ابلاغ را دقیق یادداشت کنید.

پرونده کیفری چه اثری بر اقامت و دیپورت دارد؟

برای اتباع خارجی، پرونده کیفری علاوه بر مجازات، می‌تواند به لغو اقامت، تصمیم اخراج و کد ممنوعیت ورود منجر شود. اداره مهاجرت (Göç İdaresi) بر اساس قانون خارجی‌ها و حمایت بین‌المللی (شماره ۶۴۵۸) تصمیم اخراج را صادر می‌کند.

• مهلت اعتراض: دعوای ابطال تصمیم اخراج باید ظرف ۷ روز از ابلاغ در دادگاه اداری اقامه شود.
• اثر تعلیقی: به‌طور کلی تا پایان رسیدگی دادگاه، اخراج اجرا نمی‌شود؛ اما در برخی موارد مرتبط با امنیت و نظم عمومی این قاعده استثنا دارد.
• نگهداری اداری (İdari Gözetim): اعتراض به آن نزد قاضی صلح کیفری مطرح می‌شود و مدت آن اصولاً حداکثر ۶ ماه است.
• کد ممنوعیت ورود: پس از اخراج ممکن است برای مدت معین کد ممنوعیت ورود ثبت شود؛ رفع آن مسیر اداری و قضایی جداگانه دارد.

اگر اقامت شما در جریان پرونده در خطر است، وضعیت مجوز اقامت را هم در کنار پرونده کیفری بررسی کنید؛ راهنمای اقامت ترکیه انواع اقامت و شرایط تمدید را توضیح می‌دهد.

هزینه وکیل کیفری در ترکیه چقدر است؟

حق‌الوکاله با قرارداد کتبی تعیین می‌شود و نباید کمتر از تعرفه حداقلی اتحادیه کانون‌های وکلای ترکیه (TBB) باشد. ارقام زیر کف قانونی تعرفه منتشرشده در نوامبر ۲۰۲۵ است و هزینه واقعی بسته به پیچیدگی پرونده، شهر و مرحله دادرسی بیشتر است.

این مبالغ بدون مالیات بر ارزش افزوده ۲۰٪ است. برای اینکه وکیل از ترکیه به نیابت از شما یا خانواده‌تان اقدام کند، وکالت‌نامه دعوا در ترکیه لازم است که نزد نوتر یا کنسولگری ترکیه تنظیم می‌شود.

اشتباهات رایج ایرانیان در پرونده‌های کیفری ترکیه

• دادن اظهارات بدون وکیل و مترجم: اظهارات اولیه در پرونده می‌ماند و تغییر آن بعداً اعتبار دفاع را کم می‌کند.
• نادیده گرفتن احضاریه یا ابلاغ e-Tebligat: ممکن است دستور جلب صادر شود و در خروج از کشور بازداشت شوید.
• از دست دادن مهلت ۷ روزه دیپورت: پس از آن تصمیم اخراج قطعی و قابل اجرا می‌شود.
• سپردن پرونده به «واسطه» بدون مجوز وکالت: پولی پرداخت می‌شود، اما هیچ لایحه معتبری ثبت نمی‌شود.
• انتظار نتیجه تضمینی: هیچ وکیل مجازی نمی‌تواند نتیجه دادگاه را تضمین کند؛ وعده «آزادی قطعی» نشانه خطر است.
• تأخیر در شکایت کلاهبرداری: ادله بانکی و پیام‌ها از بین می‌رود؛ برای نمونه‌های رایج، کلاهبرداری‌های رایج در خرید ملک ترکیه را بخوانید.

تراست گلوبال در این مسیر چه کمکی می‌کند؟

تراست گلوبال با وکلای کیفری دارای مجوز و ثبت‌شده در کانون وکلای ترکیه هماهنگ می‌کند؛ دفاع، امضای لوایح و حضور در دادگاه فقط بر عهده همان وکیل است.

1. گفت‌وگوی اولیه و شرح وضعیت: مرحله پرونده، تاریخ‌های ابلاغ و فوریت‌ها به زبان فارسی ثبت می‌شود.
2. بررسی مدارک و انتخاب مسیر: تعیین اینکه به وکیل کیفری، وکیل امور خارجی‌ها (دیپورت) یا هر دو نیاز است.
3. شفاف‌سازی هزینه، زمان و ریسک قبل از شروع: حق‌الوکاله و هزینه‌های جانبی به‌صورت مکتوب و پیش از امضای قرارداد وکالت.
4. اجرا و پیگیری تا نتیجه: ترجمه، هماهنگی وکالت‌نامه، و رساندن گزارش وکیل به شما و خانواده‌تان.

آنچه آماده کنید: تصویر پاسپورت و کارت اقامت، هر برگه ابلاغ، احضاریه یا تصمیم اداری (با تاریخ دریافت)، شماره پرونده دادسرا یا دادگاه، و در صورت شاکی بودن، رسیدهای بانکی و پیام‌ها.

سؤالات متداول درباره وکالت کیفری در ترکیه

آیا وکیل ایرانی می‌تواند در دادگاه کیفری ترکیه دفاع کند؟

خیر. دفاع کیفری در ترکیه فقط توسط وکیل عضو کانون وکلای ترکیه انجام می‌شود. وکیل ایرانی می‌تواند درباره قوانین ایران یا اسناد ایرانی با وکیل ترک همکاری کند.

اگر پول وکیل نداشته باشم چه می‌شود؟

در جرایم با حداقل مجازات بیش از ۵ سال، برای افراد زیر ۱۸ سال و کسانی که توان دفاع ندارند، وکیل تسخیری الزامی است؛ در سایر موارد هم می‌توانید از دادستان یا دادگاه درخواست وکیل تسخیری کنید. کانون‌های وکلا برای افراد کم‌درآمد خدمات «کمک حقوقی» (Adli Yardım) هم دارند.

آیا پرونده کیفری باعث دیپورت می‌شود؟

نه همیشه، اما برخی جرایم و تهدید نظم عمومی از دلایل صدور تصمیم اخراج طبق ماده ۵۴ قانون ۶۴۵۸ است. اگر تصمیم اخراج ابلاغ شد، فقط ۷ روز برای طرح دعوا در دادگاه اداری فرصت دارید.

آیا در طول پرونده می‌توانم از ترکیه خارج شوم؟

اگر قاضی قرار کنترل قضایی با ممنوعیت خروج صادر کرده باشد، خیر. در غیر این صورت قانوناً ممکن است، اما غیبت در جلسات می‌تواند به ضرر شما تمام شود؛ پیش از سفر با وکیل هماهنگ کنید.

به‌عنوان قربانی کلاهبرداری در ترکیه از کجا شروع کنم؟

با شکایت کتبی به دادسرای عمومی محل وقوع جرم یا پلیس، همراه با رسیدهای بانکی، پیام‌ها و قراردادها. در جرایم منوط به شکایت، مهلت ۶ ماهه را از دست ندهید.

این صفحه برای آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی یا مالی متناسب با پرونده شما نیست. قوانین، تعرفه‌ها و رویه ادارات ترکیه ممکن است تغییر کنند؛ پیش از هر اقدام، وضعیت خود را با منبع رسمی یا کارشناس بررسی کنید.