قوانینی که اتباع خارجی در ترکیه باید بدانند (۲۰۲۶)

قوانینی که اتباع خارجی در ترکیه باید بدانند، از روز ورود تا گرفتن اقامت، کار، خرید ملک و حتی رانندگی را در بر می‌گیرد و ندانستن آن‌ها می‌تواند به جریمه، لغو اقامت یا دیپورت منجر شود. این راهنما برای ایرانیانی است که در ترکیه زندگی می‌کنند یا قصد مهاجرت دارند و می‌خواهند مهم‌ترین قواعد حقوقی را در یک صفحه و با ارجاع به قانون مربوط ببینند.

✔ آخرین بررسی: ۶ آبان ۱۴۰۵ (۲۸ اکتبر ۲۰۲۶) · تهیه و بازبینی: تیم کارشناسی اقامت و امور حقوقی تراست گلوبال · بر پایه منابع رسمی دولت ترکیه (فهرست منابع در انتهای صفحه)

مهم‌ترین قوانین اتباع خارجی در ترکیه در یک نگاه

جدول زیر قوانین اصلی و مرجع هر موضوع را نشان می‌دهد؛ برای پرسش‌های حقوقی جزئی‌تر به راهنمای مشاوره حقوقی در ترکیه مراجعه کنید.

قوانین ورود، اقامت و ثبت نشانی

پاسخ کوتاه: معافیت ویزا فقط برای سفر کوتاه است. اگر می‌خواهید بیش از ۹۰ روز بمانید، باید پیش از پایان این مدت در سامانه e-İkamet درخواست اقامت ثبت کنید.

• انواع اقامت: کوتاه‌مدت، خانوادگی، تحصیلی، بلندمدت، بشردوستانه و قربانی قاچاق انسان. اقامت کوتاه‌مدت در هر نوبت حداکثر ۲ سال صادر می‌شود. جزئیات در انواع اقامت ترکیه.
• تمدید: در ۶۰ روز پایانی اعتبار و در هر حال قبل از انقضا؛ رسید درخواست تمدید تا زمان تصمیم، حضور شما را قانونی نگه می‌دارد.
• اقامت دائم: «اقامت بلندمدت» پس از دست‌کم ۸ سال اقامت قانونی بدون وقفه و با شرایط دیگر.
• خروج طولانی: اقامت کوتاه‌مدت در صورت بیش از ۱۲۰ روز اقامت خارج از ترکیه در یک سال ممکن است لغو شود.
• محله‌های بسته: برخی محله‌ها برای ثبت نشانی جدید اتباع خارجی بسته‌اند؛ پیش از اجاره خانه بررسی کنید.
• بیمه درمانی: برای درخواست اقامت، بیمه معتبر برای کل مدت لازم است.

قوانین کار و اشتغال اتباع خارجی

کار بدون اجازه کار، حتی پاره‌وقت یا آنلاین برای کارفرمای ترکیه‌ای، تخلف است. اجازه کار را کارفرما از طریق سامانه e-İzin درخواست می‌کند و پس از صدور، به‌عنوان اقامت هم معتبر است.

• اجازه کار اول تا ۱ سال برای همان کارفرما صادر می‌شود و قابل تمدید است.
• هزینه دولتی اجازه کار یک‌ساله در ۲۰۲۶: ۱۲٬۵۷۴٫۹۰ لیر به‌اضافه ۹۶۴ لیر هزینه کارت.
• برخی مشاغل طبق قوانین خاص به اتباع ترکیه محدودند؛ مانند وکالت دادگستری، سردفتری اسناد رسمی، داروسازی (مدیریت داروخانه) و نگهبانی امنیتی خصوصی.
• حداقل دستمزد ناخالص ۲۰۲۶: ۳۳٬۰۳۰ لیر در ماه (خالص ۲۸٬۰۷۵٫۵۰ لیر).

راهنمای کامل: دریافت اجازه کار ترکیه.

چه رفتارهایی به دیپورت و ممنوعیت ورود منجر می‌شود؟

پاسخ کوتاه: ماده ۵۴ قانون ۶۴۵۸ دلایل صدور حکم اخراج را فهرست کرده است؛ رایج‌ترین آن‌ها برای ایرانیان، ماندن بیش از ۱۰ روز پس از پایان ویزا یا اقامت، کار بدون اجازه کار، استفاده از مدرک یا اطلاعات خلاف واقع و تهدید نظم عمومی است. دیپورت معمولاً با کد ممنوعیت ورود (حداکثر ۵ سال، در تهدیدهای جدی امنیتی تا ۱۰ سال بیشتر) همراه است.

مهلت اعتراض به حکم دیپورت در دادگاه اداری فقط ۷ روز از ابلاغ است. دلایل کامل، کدهای ممنوعیت ورود و جریمه‌های اقامت غیرمجاز را در راهنمای جلوگیری از دیپورت در ترکیه توضیح داده‌ایم.

قوانین خرید ملک، ارث و سرمایه‌گذاری

• خرید ملک: برای خرید ملک، داشتن اقامت لازم نیست. محدودیت‌ها: مناطق نظامی و امنیتی، سقف ۳۰ هکتار برای هر شخص و حداکثر ۱۰٪ مساحت املاک خصوصی هر بخش. گزارش ارزیابی شرکت دارای مجوز SPK برای خریدار خارجی الزامی است و هزینه انتقال سند ۲٪ خریدار و ۲٪ فروشنده است. نکات مخصوص اتباع افغانستان را در این راهنما ببینید: خرید ملک برای اتباع افغان در ترکیه.
• اقامت ملکی: برای خریدهای از ۱۶ اکتبر ۲۰۲۳ به بعد، ارزش ملک باید دست‌کم ۲۰۰ هزار دلار باشد.
• ارث: طبق ماده ۲۰ قانون ۵۷۱۸، ارث تابع قانون ملی متوفی است، اما اموال غیرمنقول واقع در ترکیه تابع قانون ترکیه‌اند. گواهی انحصار وراثت ایرانی به‌تنهایی برای انتقال سند در ترکیه کافی نیست و معمولاً گواهی وراثت ترکیه (veraset ilamı) یا شناسایی سند خارجی لازم است.
• سرمایه‌گذاری: طبق قانون سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی ۴۸۷۵، سرمایه‌گذار خارجی با سرمایه‌گذار داخلی رفتار برابر دارد و می‌تواند ۱۰۰٪ سهام شرکت را داشته باشد.

قوانین ازدواج، بانک، درمان و رانندگی

• ازدواج: عقد رسمی فقط نزد مأمور ازدواج (شهرداری) یا کنسولگری معتبر است. ازدواج با تبعه ترکیه به‌خودی‌خود اقامت دائم یا شهروندی نمی‌دهد؛ اقامت خانوادگی صادر می‌شود و پس از دست‌کم ۳ سال ازدواج ادامه‌دار می‌توان درخواست شهروندی داد. مسیر ثبت: ثبت ازدواج در ترکیه.
• حساب بانکی: با پاسپورت و شماره مالیاتی ممکن است، اما تصمیم با بانک است و برای اتباع ایران بررسی‌های تکمیلی رایج است.
• درمان: بیمه درمانی برای اقامت الزامی است؛ اتباع خارجی دارای اقامت، پس از یک سال اقامت می‌توانند در بیمه همگانی سلامت (SGK) ثبت‌نام کنند.
• رانندگی: با گواهینامه خارجی به‌طور معمول تا ۶ ماه از تاریخ ورود می‌توان رانندگی کرد؛ مقیمان پس از آن باید گواهینامه را به گواهینامه ترکیه تبدیل کنند.

اشتباهات رایج اتباع خارجی در ترکیه

• شمردن ۹۰ روز از آخرین ورود: قاعده ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز است؛ خروج و ورود مجدد شمارش را صفر نمی‌کند.
• اجاره در محله بسته: درخواست اقامت با آن نشانی پذیرفته نمی‌شود.
• کار با اقامت توریستی یا تحصیلی بدون مجوز: جریمه، لغو اقامت و دیپورت.
• اعلام نکردن تغییر نشانی: جریمه اداری و از دست رفتن ابلاغ‌های رسمی.
• تأخیر در تمدید اقامت: بیش از ۱۰ روز تأخیر می‌تواند به دیپورت و ممنوعیت ورود برسد.

تراست گلوبال در این مسیر چه کمکی می‌کند؟

تراست گلوبال در امور اقامت، اجازه کار، ثبت شرکت و هماهنگی حقوقی در ترکیه همراه شماست؛ پرونده‌های قضایی به وکلای عضو کانون وکلا سپرده می‌شود.

1. گفت‌وگوی اولیه و شرح وضعیت: وضعیت ورود، اقامت و کار شما ثبت می‌شود.
2. بررسی مدارک و انتخاب مسیر: تطبیق وضعیت با قانون و انتخاب مسیر قانونی مناسب.
3. شفاف‌سازی هزینه، زمان و ریسک قبل از شروع: هزینه‌های دولتی و خدمات به‌طور جداگانه.
4. اجرا و پیگیری تا نتیجه: ثبت درخواست‌ها و پیگیری تا صدور کارت.

آماده کنید: پاسپورت، تاریخ‌های ورود و خروج، کارت اقامت فعلی، قرارداد اجاره و هر نامه رسمی دریافتی.

سؤالات متداول درباره قوانین اتباع خارجی در ترکیه

ایرانیان چند روز بدون ویزا می‌توانند در ترکیه بمانند؟

تا ۹۰ روز در هر دوره ۱۸۰ روزه با گذرنامه عادی. برای ماندن بیشتر باید پیش از پایان این مدت درخواست اقامت ثبت کنید.

آیا برای خرید خانه در ترکیه اقامت لازم است؟

خیر. خارجی‌ها بدون اقامت هم می‌توانند ملک بخرند؛ اما خرید ملک به‌تنهایی اقامت نمی‌دهد و برای اقامت ملکی، ارزش ملک و محله باید شرایط را داشته باشد.

ازدواج با شهروند ترک چه حقوقی می‌دهد؟

حق درخواست اقامت خانوادگی و پس از دست‌کم ۳ سال ازدواج ادامه‌دار، امکان درخواست شهروندی. ازدواج صوری برای کسب اقامت یا تابعیت پیامد حقوقی دارد.

آیا تغییر آدرس را باید اطلاع داد؟

بله، ظرف ۲۰ روز کاری از طریق اداره نفوس یا e-Devlet. نشانی ثبت‌شده مبنای ابلاغ‌های رسمی و تمدید اقامت است.

این صفحه برای آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی یا مالی متناسب با پرونده شما نیست. قوانین، تعرفه‌ها و رویه ادارات ترکیه ممکن است تغییر کنند؛ پیش از هر اقدام، وضعیت خود را با منبع رسمی یا کارشناس بررسی کنید.