شرایط مهاجرت به ترکیه مجموعه الزامات قانونی است که یک تبعه خارجی برای ورود، دریافت اجازه اقامت و در نهایت ماندگاری بلندمدت یا شهروندی در ترکیه باید داشته باشد. این الزامات در قانون اتباع خارجی و حمایت بین‌المللی (شماره ۶۴۵۸) و قانون تابعیت ترکیه (شماره ۵۹۰۱) تعریف شده‌اند و اجرای آن‌ها با اداره کل مهاجرت (Göç İdaresi) است. این صفحه برای ایرانیانی است که می‌خواهند بدانند کدام مسیر قانونی با شرایطشان جور است؛ اگر مسیر خود را انتخاب کرده‌اید و می‌خواهید بدانید بعد از ورود چه کارهایی باید انجام دهید، راهنمای کارهای ضروری مهاجران پس از ورود به ترکیه را بخوانید.
پاسخ کوتاه
برای مهاجرت قانونی به ترکیه باید یک «دلیل اقامت» معتبر داشته باشید: تحصیل، کار با اجازه کار، خانواده، مالکیت ملک واجد شرایط یا سرمایه‌گذاری برای شهروندی. ورود بدون ویزا (۹۰ روز در ۱۸۰ روز برای پاسپورت عادی ایران) به‌تنهایی مهاجرت محسوب نمی‌شود.
- اقامت ملکی: ملک مسکونی دست‌کم ۲۰۰ هزار دلار در محله باز برای ثبت اقامت.
- شهروندی: ملک ۴۰۰ هزار دلار با تعهد عدم فروش سه‌ساله یا سرمایه ثابت ۵۰۰ هزار دلار و گزینه‌های دیگر.
- درخواست اقامت از سامانه e-İkamet ثبت و با مدارک در نوبت حضوری بررسی می‌شود.
✔ آخرین بررسی: ۶ آبان ۱۴۰۵ (۲۸ اکتبر ۲۰۲۶) · تهیه و بازبینی: تیم کارشناسی اقامت و امور حقوقی تراست گلوبال · بر پایه منابع رسمی دولت ترکیه (فهرست منابع در انتهای صفحه)
مهاجرت به ترکیه از چه مسیرهایی ممکن است؟
قانون ترکیه چند نوع اجازه اقامت تعریف کرده است: کوتاه‌مدت، خانوادگی، تحصیلی، بلندمدت، انسان‌دوستانه و اقامت قربانیان قاچاق انسان؛ و در کنار آن، اجازه کار که خود به‌منزله اقامت است. هر مسیر «دلیل اقامت» و مدارک خاص خود را دارد. جدول زیر مسیرهای رایج برای ایرانیان را خلاصه می‌کند:
| مسیر | شرط اصلی | مدت معمول | به شهروندی منجر می‌شود؟ |
|---|---|---|---|
| اقامت ملکی (کوتاه‌مدت) | ملک مسکونی با ارزش دست‌کم ۲۰۰ هزار دلار در محله باز | معمولاً تا ۲ سال، قابل تمدید | فقط از مسیر جداگانه شهروندی (۴۰۰ هزار دلار) |
| اقامت تحصیلی | پذیرش و ثبت‌نام در دانشگاه یا مؤسسه آموزشی ترکیه | به اندازه دوره تحصیل | مدت آن در محاسبه اقامت بلندمدت به‌طور کامل حساب نمی‌شود |
| اقامت کاری (اجازه کار) | اجازه کار از وزارت کار با درخواست کارفرما | معمولاً یک‌ساله در نوبت اول | پس از اقامت مستمر و سایر شرایط، امکان درخواست تابعیت |
| اقامت خانوادگی | همسر یا والد دارای اقامت معتبر، شهروند ترکیه یا دانشجو؛ درآمد کافی | حداکثر تا مدت اقامت فرد حامی | همسر شهروند ترک پس از ۳ سال ازدواج می‌تواند درخواست دهد |
| شهروندی با سرمایه‌گذاری | ملک ۴۰۰ هزار دلار، سرمایه ثابت ۵۰۰ هزار دلار، ایجاد ۵۰ شغل یا گزینه‌های بانکی و مالی | پس از تأیید سرمایه‌گذاری | بله، مستقیم |
| اقامت کوتاه‌مدت با اهداف دیگر | مثلاً گردشگری، درمان یا ارتباط تجاری، با مدارک و توجیه | محدود و با بررسی سخت‌گیرانه | خیر |
شرایط مهاجرت به ترکیه از طریق خرید ملک چیست؟
برای اقامت ملکی، ملک باید مسکونی باشد، به نام متقاضی ثبت شود و طبق قواعدی که از سال ۲۰۲۳ اجرا می‌شود ارزش آن دست‌کم ۲۰۰ هزار دلار باشد (برای سندهای صادرشده از ۱۶ اکتبر ۲۰۲۳). ملک باید در محله‌ای باشد که برای ثبت اقامت اتباع خارجی بسته نشده است؛ محله‌هایی که نسبت جمعیت خارجی در آن‌ها از ۲۰ درصد بیشتر شود برای ثبت اولیه بسته می‌شوند. مدارک معمول: پاسپورت، سند تاپو، گزارش ارزش‌گذاری، بیمه درمان، عکس و فرم درخواست. همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال معمولاً می‌توانند با همین پرونده اقامت بگیرند. جزئیات را در خرید ملک در ترکیه و محدودیت‌های ملک برای اقامت ببینید.
شرایط مهاجرت تحصیلی به ترکیه چیست؟
دانشجو باید از دانشگاه یا مؤسسه آموزش عالی ترکیه پذیرش بگیرد و ثبت‌نام کند. دانشجویان دوره‌های دانشگاهی معمولاً بر اساس گواهی اشتغال به تحصیل اقامت تحصیلی دریافت می‌کنند؛ برای دوره‌های زبان یا آموزش‌های کوتاه، رویه متفاوت است و ممکن است اقامت کوتاه‌مدت لازم باشد. پذیرش ممکن است با سوابق تحصیلی، آزمون‌های بین‌المللی یا آزمون اختصاصی دانشگاه انجام شود. دانشجو در دوره کارشناسی محدودیت‌هایی برای کار دارد. راهنماهای ویزای تحصیلی ترکیه برای ایرانیان و هزینه زندگی دانشجویی را ببینید.
اگر این مرحله را پیش رو دارید، اقامت با ثبت شرکت در ترکیه را هم بررسی کنید.
شرایط مهاجرت کاری به ترکیه چیست؟
اجازه کار را وزارت کار و تأمین اجتماعی صادر می‌کند و درخواست آن توسط کارفرما ثبت می‌شود. طبق رویه فعلی، شرکت کارفرما باید معیارهایی مانند سرمایه یا فروش مشخص و استخدام نیروی ترک به نسبت کارمندان خارجی (معمولاً پنج نیروی ترک برای هر خارجی) را داشته باشد؛ برای شریک خارجی شرکت، داشتن حداقل سهم (مثلاً ۲۰ درصد) و حداقل سرمایه نیز بررسی می‌شود. حقوق اعلام‌شده نباید از حداقل‌هایی که برای هر گروه شغلی تعیین شده کمتر باشد. ثبت شرکت به‌تنهایی اقامت یا اجازه کار نمی‌دهد. جزئیات در دریافت اجازه کار ترکیه و اقامت کاری ترکیه.
شرایط شهروندی ترکیه از طریق سرمایه‌گذاری چیست؟
قانون تابعیت ترکیه و آیین‌نامه اجرایی آن چند گزینه سرمایه‌گذاری برای دریافت شهروندی تعیین کرده است. رایج‌ترین گزینه برای ایرانیان، خرید ملک با ارزش دست‌کم ۴۰۰ هزار دلار و ثبت تعهد عدم فروش سه‌ساله روی سند است. گزینه‌های دیگر شامل سرمایه ثابت ۵۰۰ هزار دلار، ایجاد اشتغال برای ۵۰ نفر و سپرده یا ابزارهای مالی با مبالغ تعیین‌شده است. تبدیل ارز باید با سند بانکی (DAB) انجام شود و ارزش ملک با گزارش کارشناسی رسمی تأیید شود. همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال نیز می‌توانند شامل شوند. برای مقایسه گزینه‌ها، شهروندی ترکیه با سرمایه‌گذاری را بخوانید.
اقامت کوتاه‌مدت (توریستی) ترکیه هنوز گزینه است؟
اقامت کوتاه‌مدت با هدف گردشگری که در گذشته رایج‌ترین راه ماندن ایرانیان در ترکیه بود، در سال‌های اخیر با سخت‌گیری بیشتری بررسی می‌شود. طبق رویه فعلی، احتمال تأیید به داشتن برنامه سفر قابل‌قبول، آدرس در محله باز، بیمه، توان مالی و سابقه اقامت بستگی دارد و تمدید پی‌درپی آن تضمینی نیست. این اقامت برای کار قانونی اعتبار ندارد. پیش از برنامه‌ریزی، شرایط و مدارک اقامت توریستی ترکیه را بخوانید.
مهاجرت به ترکیه از طریق ازدواج و خانواده
همسر و فرزندان زیر ۱۸ سال (و فرزندان تحت تکفل) شهروند ترک، دارنده اقامت معتبر یا دانشجوی مقطع تحصیلات تکمیلی می‌توانند اقامت خانوادگی بگیرند؛ فرد حامی باید درآمد کافی، بیمه و محل سکونت مناسب داشته باشد. ازدواج باید ثبت‌شده و قابل اثبات باشد. همسر شهروند ترک پس از دست‌کم سه سال ازدواج و زندگی مشترک می‌تواند درخواست تابعیت دهد؛ این درخواست بررسی امنیتی و احراز واقعی بودن زندگی مشترک دارد.
تابعیت ترکیه از طریق تولد و تبار
طبق قانون تابعیت ترکیه، فرزندی که از پدر یا مادر ترک متولد شود، چه در ترکیه و چه در خارج، از بدو تولد تابعیت ترکیه دارد. اما تولد در خاک ترکیه برای فرزندان والدین خارجی به‌طور خودکار تابعیت نمی‌دهد؛ مگر در موارد استثنایی که کودک بی‌تابعیت بماند. بنابراین «تولد فرزند در ترکیه» مسیر مهاجرت یا اقامت برای والدین خارجی نیست.
حمایت بین‌المللی (پناهندگی) در ترکیه چگونه است؟
درخواست حمایت بین‌المللی در قانون ۶۴۵۸ تعریف شده و فرایندی کاملاً حقوقی و فردی است که توسط اداره مهاجرت بررسی می‌شود. این مسیر شرایط سخت، محدودیت شهر محل سکونت و پیامدهای جدی برای سفر و آینده پرونده دارد و نباید به‌عنوان «راه میان‌بر مهاجرت» دیده شود. تراست گلوبال در این زمینه خدمات ارائه نمی‌دهد؛ برای چنین پرونده‌ای از وکیل متخصص یا نهادهای رسمی کمک بگیرید.
مراحل عمومی درخواست اقامت ترکیه
- تعیین دلیل اقامت و اطمینان از داشتن شرایط آن (ملک، پذیرش، اجازه کار یا ارتباط خانوادگی).
- ورود قانونی به ترکیه با پاسپورتی که دست‌کم ۶۰ روز بیش از مدت اقامت مجاز اعتبار داشته باشد.
- اخذ شماره مالیاتی و تهیه آدرس در محله باز؛ اجاره‌نامه یا سند ملک.
- بیمه درمان مورد قبول اداره مهاجرت متناسب با سن و مدت اقامت.
- ثبت درخواست در e-İkamet پیش از پایان مهلت قانونی اقامت بدون ویزا و دریافت نوبت.
- پرداخت هزینه‌ها (هزینه کارت و هزینه اقامت بر اساس ملیت و مدت) و حضور در نوبت با مدارک.
- پیگیری و دریافت کارت و ثبت آدرس؛ تمدید را پیش از انقضا شروع کنید.
می‌خواهید بدانید کدام مسیر مهاجرت به ترکیه برای شما مناسب است؟
این سه خط را کامل کنید تا کارشناس تراست گلوبال در واتساپ پاسخ دهد. در پیام اول، مدرک یا اطلاعات حساس نفرستید.
اشتباهات رایج در انتخاب مسیر مهاجرت به ترکیه
- اتکا به اقامت توریستی به‌عنوان مسیر بلندمدت و کار کردن بدون اجازه کار.
- خرید یا اجاره خانه در محله بسته برای ثبت اقامت.
- تصور اینکه ثبت شرکت خودکار اقامت یا اجازه کار می‌آورد.
- ثبت درخواست اقامت پس از پایان مهلت ۹۰ روزه و مواجهه با جریمه یا ممنوعیت ورود.
- ارائه مدارک ترجمه‌نشده یا تأییدنشده؛ ایران عضو کنوانسیون آپوستیل نیست و مدارک باید از مسیر کنسولی قانونی شوند.
- اعتماد به وعده «اقامت یا شهروندی تضمینی».
تراست گلوبال در مهاجرت به ترکیه چه کمکی می‌کند؟
کارشناسان تراست گلوبال پس از بررسی شرایط شما، مسیر قابل اجرا را پیشنهاد می‌دهند و در مراحل عملی همراهی می‌کنند: آماده‌سازی و ترجمه مدارک، ثبت درخواست اقامت و نوبت، بیمه، افتتاح حساب بانکی، ثبت شرکت و پیگیری اجازه کار، و همراهی در خرید ملک برای اقامت یا شهروندی. صفحه اصلی اقامت ترکیه خدمات ما را خلاصه کرده است. تصمیم نهایی با ادارات ترکیه است و ما نتیجه را تضمین نمی‌کنیم؛ کار ما کامل و دقیق کردن پرونده است.
سؤالات متداول درباره شرایط مهاجرت به ترکیه
ساده‌ترین راه مهاجرت به ترکیه برای ایرانیان چیست؟
به شرایط شما بستگی دارد؛ برای دانشجویان، اقامت تحصیلی و برای دارندگان سرمایه، اقامت ملکی معمولاً مسیر روشن‌تری است. اقامت توریستی دیگر مسیر بلندمدت قابل اتکایی نیست.
با خرید ملک چقدر می‌توان اقامت ترکیه گرفت؟
ملک مسکونی با ارزش دست‌کم ۲۰۰ هزار دلار در محله باز برای ثبت اقامت خارجی‌ها.
بعد از چند سال می‌توان شهروند ترکیه شد؟
از مسیر عادی معمولاً پس از پنج سال اقامت مستمر و قانونی و احراز شرایط دیگر؛ همسر شهروند ترک پس از سه سال ازدواج. از مسیر سرمایه‌گذاری، پس از تأیید سرمایه‌گذاری.
آیا ایرانیان برای ورود به ترکیه ویزا لازم دارند؟
دارندگان پاسپورت عادی ایران تا ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز بدون ویزا وارد می‌شوند؛ برای ماندن بیشتر باید اقامت بگیرند.
آیا با ثبت شرکت اقامت می‌گیرم؟
ثبت شرکت به‌تنهایی اقامت نمی‌دهد؛ باید از طریق شرکت اجازه کار گرفته شود که شرایط سرمایه و استخدام دارد.
منابع رسمی و مراجع (بررسی‌شده در آبان ۱۴۰۵)
- اداره کل مهاجرت (Göç İdaresi) – انواع اقامت – انواع اجازه اقامت و شرایط هر کدام
- سامانه e-İkamet – ثبت درخواست اقامت و نوبت
- وزارت کار – اداره کل نیروی کار بین‌المللی – اجازه کار اتباع خارجی
- وزارت امور خارجه ترکیه – معافیت ویزای ۹۰ روزه و شرط اعتبار پاسپورت
- اداره کل ثبت احوال و شهروندی (NVİ) – تابعیت ترکیه از طریق ازدواج، تبار و سرمایه‌گذاری
- Mevzuat (بانک قوانین ترکیه) – قانون ۶۴۵۸ اتباع خارجی و قانون ۵۹۰۱ تابعیت
این صفحه برای آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی یا مالی متناسب با پرونده شما نیست. قوانین، تعرفه‌ها و رویه ادارات ترکیه ممکن است تغییر کنند؛ پیش از هر اقدام، وضعیت خود را با منبع رسمی یا کارشناس بررسی کنید.
مسیر قانونی مهاجرت به ترکیه را با اطمینان انتخاب کنید
هدف، همراهان و بودجه خود را بگویید تا کارشناس تراست گلوبال شرایط و مدارک مسیر مناسب را با شما بررسی کند.