جلوگیری از دیپورت در ترکیه با شناخت دقیق دلایل قانونی اخراج شروع می‌شود؛ دلایلی که در ماده ۵۴ قانون اجانب و حمایت بین‌المللی (شماره ۶۴۵۸) فهرست شده‌اند. این راهنما برای ایرانیانی است که در ترکیه زندگی یا کار می‌کنند، اقامتشان رو به پایان است، حکم دیپورت دریافت کرده‌اند یا با کد ممنوعیت ورود روبه‌رو شده‌اند.
پاسخ کوتاه
بیشتر دیپورت‌های ایرانیان از سه رفتار قابل پیشگیری می‌آید: ماندن بیش از ۱۰ روز پس از پایان ویزا یا اقامت، کار بدون اجازه کار، و ارائه مدرک یا نشانی خلاف واقع. اگر حکم دیپورت ابلاغ شد، فقط ۷ روز برای طرح دعوا در دادگاه اداری فرصت دارید؛ دادگاه ظرف ۱۵ روز رأی قطعی می‌دهد و تا آن زمان، جز در موارد امنیتی خاص، اخراج اجرا نمی‌شود.
- مبنای قانونی: ماده ۵۴ (دلایل اخراج)، ماده ۵۳ (اعتراض)، ماده ۵۵ (منع اخراج) و ماده ۹ (ممنوعیت ورود) قانون ۶۴۵۸.
- ممنوعیت ورود پس از دیپورت حداکثر ۵ سال است و در تهدید جدی نظم یا امنیت عمومی تا ۱۰ سال دیگر قابل افزایش است.
- اقامت غیرمجاز: هزینه اقامتِ مدت تخلف دو برابر در مرز دریافت می‌شود؛ پرداخت‌نکردن، ممنوعیت ورود طولانی‌تری دارد.
- دیپورت «دائم» و «موقت» اصطلاح قانونی نیست؛ آنچه اهمیت دارد نوع و مدت کد ممنوعیت ورود است.
✔ آخرین بررسی: ۶ آبان ۱۴۰۵ (۲۸ اکتبر ۲۰۲۶) · تهیه و بازبینی: تیم کارشناسی اقامت و امور حقوقی تراست گلوبال · بر پایه منابع رسمی دولت ترکیه (فهرست منابع در انتهای صفحه)
طبق قانون ترکیه چه کسانی دیپورت می‌شوند؟
پاسخ کوتاه: ماده ۵۴ قانون ۶۴۵۸ (نه قانون جزا) دلایل صدور حکم اخراج را مشخص کرده است. حکم را استانداری (Valilik) به‌صورت خودکار یا به دستور اداره مهاجرت (Göç İdaresi) صادر می‌کند. فهرست زیر خلاصه همان بندهاست.
- کسانی که طبق ماده ۵۹ قانون جزای ترکیه (پس از محکومیت) اخراجشان لازم دانسته شود.
- مدیران، اعضا یا حامیان سازمان تروریستی یا سازمان مجرمانه منفعت‌طلب.
- استفاده از اطلاعات خلاف واقع یا مدرک جعلی در ورود، ویزا یا اقامت.
- تأمین معاش از راه‌های نامشروع در مدت حضور در ترکیه.
- تهدید نظم عمومی، امنیت عمومی یا سلامت عمومی.
- تجاوز بیش از ۱۰ روز از مدت ویزا یا معافیت ویزا، یا لغو ویزا.
- لغو اقامت.
- دارندگان اقامت که بدون عذر موجه بیش از ۱۰ روز پس از پایان اعتبار اقامت مانده‌اند.
- کار بدون اجازه کار.
- نقض یا تلاش برای نقض مقررات ورود و خروج قانونی (مثلاً عبور غیرقانونی از مرز).
- ورود به ترکیه با وجود ممنوعیت ورود.
- کسانی که درخواست حمایت بین‌المللی آن‌ها رد، غیرقابل‌پذیرش یا مختومه شده و حق ماندن دیگری ندارند.
- کسانی که درخواست تمدید اقامتشان رد شده و ظرف ۱۰ روز از ترکیه خارج نشده‌اند.
- کسانی که نهادهای بین‌المللی آن‌ها را مرتبط با سازمان‌های تروریستی ارزیابی کرده‌اند.
برای بیشتر ایرانیان، بندهای ۶، ۸، ۹، ۱۳ و ۳ (مدرک یا نشانی خلاف واقع) مهم‌ترین ریسک‌اند. قوانین پایه اقامت و کار را در قوانینی که اتباع خارجی در ترکیه باید بدانند خلاصه کرده‌ایم.
اگر حکم دیپورت ابلاغ شد چه کنیم؟
پاسخ کوتاه: ظرف ۷ روز از ابلاغ در دادگاه اداری (İdare Mahkemesi) طرح دعوا کنید. طبق ماده ۵۳، دادگاه ظرف ۱۵ روز تصمیم می‌گیرد و رأی آن قطعی است؛ دادگاه قانون اساسی در تصمیم ۳۰ مه ۲۰۲۴ (شماره ۲۰۲۴/۱۱۶) قطعی بودن این رأی را مغایر قانون اساسی ندانست. در مدت مهلت و رسیدگی، اخراج اجرا نمی‌شود مگر با رضایت خود فرد یا در برخی موارد امنیتی (عضویت در سازمان تروریستی، تهدید نظم عمومی، ارتباط با سازمان‌های تروریستی).
- تاریخ ابلاغ را ثبت کنید: مهلت ۷ روزه از همین تاریخ شمرده می‌شود. حکم باید با دلایل و راه اعتراض به شما ابلاغ شود.
- فوراً با وکیل عضو کانون وکلا تماس بگیرید: دادخواست باید مستدل و با مدارک باشد؛ انتخاب وکیل را به روز ششم موکول نکنید. معیارها در انتخاب مشاور حقوقی در ترکیه.
- مدارک دفاع را جمع کنید: رسید تمدید اقامت، قرارداد اجاره، سند ازدواج یا فرزند در ترکیه، سابقه بیمه و کار قانونی، گزارش پزشکی.
- اگر در بازداشت اداری هستید: طبق ماده ۵۷، بازداشت اداری (idari gözetim) حداکثر ۶ ماه است و در صورت ادامه موانع تا ۶ ماه دیگر قابل تمدید است؛ اعتراض به آن نزد قاضی کیفری صلح (Sulh Ceza Hakimliği) مطرح می‌شود و جدا از دعوای اصلی دیپورت است.
- مهلت خروج: طبق ماده ۵۶، ممکن است ۱۵ تا ۳۰ روز مهلت خروج داوطلبانه داده شود؛ خروج در این مهلت با پرداخت بدهی‌ها، معمولاً پیامد کمتری دارد.
چه کسانی دیپورت نمی‌شوند؟
ماده ۵۵ قانون ۶۴۵۸ کسانی را که حتی با وجود دلیل اخراج، نباید اخراج شوند مشخص کرده است؛ این ماده بر پایه اصل منع بازگرداندن (ماده ۴ همان قانون) است.
- کسی که دلایل جدی وجود دارد در کشور مقصد با مجازات اعدام، شکنجه یا رفتار غیرانسانی و تحقیرآمیز روبه‌رو شود.
- کسی که به دلیل بیماری جدی، سن یا بارداری، سفر برایش خطرناک است.
- کسی که درمان بیماری تهدیدکننده حیات او ادامه دارد و در کشور مقصد امکان درمان ندارد.
- قربانیان قاچاق انسان که از برنامه حمایت قربانیان بهره‌مندند.
- قربانیان خشونت جسمی، روانی یا جنسی جدی تا پایان درمان.
این موارد به‌صورت خودکار اعمال نمی‌شوند و باید با مدرک در دادخواست اعتراض مطرح شوند.
حکم دیپورت یا کد ممنوعیت ورود دارید؟ زمان مهم‌ترین عامل است.
این سه خط را کامل کنید تا کارشناس تراست گلوبال در واتساپ پاسخ دهد. تصویر حکم یا پاسپورت را در پیام اول نفرستید.
کدهای ممنوعیت ورود ترکیه و جریمه اقامت غیرمجاز
پاسخ کوتاه: پس از دیپورت یا خروج با تخلف، اداره مهاجرت یک «کد محدودیت» (tahdit kodu) در سیستم ثبت می‌کند. طبق ماده ۹، ممنوعیت ورود حداکثر ۵ سال است و در صورت تهدید جدی نظم یا امنیت عمومی، اداره کل مهاجرت می‌تواند آن را تا ۱۰ سال دیگر افزایش دهد.
هزینه اقامت غیرمجاز: کسی که ویزا یا اقامتش تمام شده، هنگام خروج «هزینه اقامت» مدت تخلف را طبق قانون هزینه‌ها (Harçlar Kanunu) با یک برابر اضافه (یعنی دو برابر) پرداخت می‌کند. مبنای تعرفه عمومی ۲۰۲۶: ماه اول حداکثر ۳٬۳۵۹٫۹۰ لیر و هر ماه بعد ۲٬۲۳۲٫۳۰ لیر؛ مبلغ نهایی بسته به تابعیت (عمل متقابل) در مرز محاسبه می‌شود. جریمه‌های اداری ماده ۱۰۲ هم جداست؛ برای مثال در ۲۰۲۶ ورود یا خروج غیرقانونی ۴۱٬۲۴۱ لیر و خارج نشدن در مهلت تعیین‌شده ۲۰٬۶۰۵ لیر است.
| مدت اقامت غیرمجاز | ممنوعیت ورود با پرداخت و خروج داوطلبانه | ممنوعیت ورود بدون پرداخت (کد) |
|---|---|---|
| بیش از ۱۰ روز تا ۳ ماه | در جدول رویه، ممنوعیتی پیش‌بینی نشده | ۳ ماه (Ç-101) |
| ۳ تا ۶ ماه | ۱ ماه | ۶ ماه (Ç-102) |
| ۶ ماه تا ۱ سال | ۳ ماه | ۱ سال (Ç-103) |
| ۱ تا ۲ سال | ۱ سال | ۲ سال (Ç-104) |
| ۲ تا ۳ سال | ۲ سال | ۵ سال (Ç-105) |
| بیش از ۳ سال | ۵ سال | ۵ سال (Ç-105) |
این جدول بر اساس رویه اداره مهاجرت و آیین‌نامه اجرایی قانون ۶۴۵۸ است که در منابع حقوقی ترکیه گزارش شده؛ رویه ممکن است تغییر کند و در صورت دیپورت، مدت ممنوعیت جداگانه تعیین می‌شود.
| کدهای رایج دیگر | معنای کلی |
|---|---|
| Ç-113 | ورود یا خروج غیرقانونی؛ مدت با پرداخت یا عدم پرداخت جریمه تفاوت می‌کند |
| Ç-117 | کار بدون اجازه کار؛ عدم پرداخت جریمه به کد سنگین‌تر منجر می‌شود |
| N-82 | ورود منوط به اجازه قبلی مقامات؛ رفع آن معمولاً نیازمند اقدام حقوقی است |
| G-87 | ملاحظات امنیت عمومی؛ معمولاً فقط از طریق دعوای اداری قابل بررسی است |
رفع کد: ابتدا با درخواست کتبی به اداره مهاجرت (از طریق وکیل یا نماینده)، و در صورت رد یا بی‌پاسخ ماندن، با دعوای ابطال در دادگاه اداری. ادعای «رفع کد با دعوت‌نامه یک شهروند ترک» یا «درخواست ویزای جدید» بدون رفع کد، مبنای قانونی ندارد؛ ممکن است در موارد خاص ویزا صادر شود، اما ممنوعیت ثبت‌شده با این روش حذف نمی‌شود.
چطور از دیپورت در ترکیه جلوگیری کنیم؟
- تقویم اقامت داشته باشید: تمدید را در ۶۰ روز پایانی اعتبار ثبت کنید و رسید درخواست را همراه داشته باشید.
- قاعده ۹۰ در ۱۸۰ روز را دقیق بشمارید: خروج و ورود مجدد شمارش را صفر نمی‌کند.
- فقط با اجازه کار کار کنید: مسیر رسمی را در دریافت اجازه کار ترکیه ببینید.
- نشانی واقعی ثبت کنید و تغییرش را ظرف ۲۰ روز کاری اعلام کنید: نشانی صوری می‌تواند به لغو اقامت برسد.
- اگر درخواست تمدید رد شد: ظرف ۱۰ روز خارج شوید یا در مهلت قانونی اعتراض کنید؛ ماندن بدون اقدام، دلیل مستقل اخراج است.
- ابلاغ‌ها را جدی بگیرید: هر نامه از اداره مهاجرت، پلیس یا دادگاه مهلت دارد؛ مسیر اعتراض‌های اقامتی را در راهنمای اقامت ترکیه ببینید.
اشتباهات رایج که به دیپورت ختم می‌شود
- اتکا به «۱۵ روز مهلت اعتراض»: این عدد قدیمی است؛ از اصلاحیه دسامبر ۲۰۱۹ مهلت ۷ روز است.
- خروج بدون پرداخت هزینه تخلف: ممنوعیت ورود طولانی‌تر و کد ثبت‌شده در سیستم.
- کار «موقت» بدون مجوز: کشف آن در بازرسی، هم برای کارگر و هم کارفرما پیامد دارد.
- امضای برگه بازگشت داوطلبانه بدون فهم آن: ممکن است حق اعتراض عملاً از دست برود.
- اعتماد به «رابط» برای پاک کردن کد: رفع کد فقط از مسیر اداری یا قضایی ممکن است.
تراست گلوبال در این مسیر چه کمکی می‌کند؟
تراست گلوبال دفتر وکالت نیست؛ در پرونده‌های دیپورت و ممنوعیت ورود، وضعیت شما را سریع دسته‌بندی، مدارک را آماده و کار را با وکیل عضو کانون وکلا که در حقوق اجانب فعال است هماهنگ می‌کنیم. در پیشگیری، تمدید و تبدیل اقامت را پیگیری می‌کنیم.
- گفت‌وگوی اولیه و شرح وضعیت: تاریخ ابلاغ، دلیل حکم و وضعیت اقامت ثبت می‌شود.
- بررسی مدارک و انتخاب مسیر: اعتراض قضایی، خروج داوطلبانه یا اصلاح وضعیت اقامت.
- شفاف‌سازی هزینه، زمان و ریسک قبل از شروع: هزینه حق‌الوکاله، هزینه‌های دولتی و احتمالات.
- اجرا و پیگیری تا نتیجه: هماهنگی با وکیل، مترجم و پیگیری رأی.
آماده کنید: پاسپورت، کارت یا رسید اقامت، متن حکم ابلاغ‌شده با تاریخ، قرارداد اجاره و مدارک خانوادگی یا کاری در ترکیه.
سؤالات متداول درباره جلوگیری از دیپورت در ترکیه
مهلت اعتراض به حکم دیپورت چند روز است؟
۷ روز از تاریخ ابلاغ، در دادگاه اداری. دادگاه ظرف ۱۵ روز رأی می‌دهد و این رأی قطعی است.
اگر چند روز از ویزای ۹۰ روزه بیشتر بمانم دیپورت می‌شوم؟
تجاوز بیش از ۱۰ روز از دلایل قانونی اخراج است. با تخلف کوتاه‌تر هم هنگام خروج باید هزینه تخلف پرداخت شود؛ بهترین کار، ثبت درخواست اقامت یا خروج قبل از پایان مهلت است.
کد ممنوعیت ورود را چطور بفهمم؟
کد معمولاً در زمان خروج یا هنگام ورود مجدد مشخص می‌شود. پیش از سفر می‌توان از طریق وکیل یا درخواست کتبی به اداره مهاجرت وضعیت را استعلام کرد.
آیا ازدواج با شهروند ترک جلوی دیپورت را می‌گیرد؟
ازدواج به‌خودی‌خود مانع قانونی اخراج نیست، اما در دادگاه به‌عنوان پیوند خانوادگی و حق زندگی خانوادگی بررسی می‌شود. مسیر درست، گرفتن اقامت خانوادگی پیش از بروز تخلف است.
دیپورت از ترکیه در سوابق ایران ثبت می‌شود؟
کد ممنوعیت در سیستم ترکیه ثبت می‌شود. پیامدهای آن در ایران به نوع پرونده و مقررات داخلی ایران بستگی دارد و برای پرونده‌های خاص باید جداگانه بررسی شود.
منابع رسمی و مراجع (بررسی‌شده در آبان ۱۴۰۵)
- قانون اجانب و حمایت بین‌المللی ۶۴۵۸ (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu) – مواد ۹، ۵۳ تا ۵۷ و ۱۰۲
- دادگاه قانون اساسی ترکیه – تصمیم ۲۰۲۴/۱۱۶ (۳۰ مه ۲۰۲۴) – قطعی بودن رأی دادگاه در دعوای دیپورت
- ریاست اداره مهاجرت ترکیه (Göç İdaresi Başkanlığı) – اقامت و اخراج
- جریمه‌های اداری قانون ۶۴۵۸ در ۲۰۲۶ (گزارش حقوقی Öner Hukuk) – مبالغ ماده ۱۰۲
- کدهای Ç-101 تا Ç-105 (گزارش حقوقی Mıhcı Hukuk) – ممنوعیت ورود بدون پرداخت
- محاسبه هزینه تخلف ویزا ۲۰۲۶ (گزارش حقوقی Harbiye Hukuk) – دو برابر هزینه اقامت و جدول ممنوعیت با پرداخت
این صفحه برای آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین مشاوره حقوقی یا مالی متناسب با پرونده شما نیست. قوانین، تعرفه‌ها و رویه ادارات ترکیه ممکن است تغییر کنند؛ پیش از هر اقدام، وضعیت خود را با منبع رسمی یا کارشناس بررسی کنید.
در پرونده دیپورت، هر روز اهمیت دارد
تاریخ ابلاغ و وضعیت اقامت خود را بفرستید؛ مسیر اعتراض یا اصلاح وضعیت را مشخص می‌کنیم و هماهنگی با وکیل عضو کانون وکلا انجام می‌شود.